Barnevelder kippen: raskenmerken en dagelijkse verzorging
Rassenwijzer
Barnevelder kippen: raskenmerken en dagelijkse verzorging
Een Barnevelder kan goed passen bij iemand die een groep kippen wil verzorgen en waarde hecht aan het rasuiterlijk en de eieren. Kies niet alleen op de bekende veertekening: er zijn een grote Barnevelder en een Barnevelderkriel. Hun formaat verschilt, terwijl het verblijf, de uitrusting en de dagelijkse zorg voor de dieren moeten kloppen. De standaard voor de grote vorm en de krielstandaard beschrijven ze afzonderlijk.
2,5 tot 2,75 kg
3 tot 3,5 kg
Middelzwaar, breed en diep gebouwd
Welke leeftijd en foklijn heeft het aangeboden dier?
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Wat is een Barnevelder en hoe wordt het ras erkend?
- Formaat, gebruiksdoel en gedrag per foklijn
- Legverwachtingen en verschillen met de krielvorm
- Hok, groep en dagelijkse zorg voor Barnevelders
- Voer, drinkwater en uitrusting passend bij de kip
- Kleine tuin of ruim verblijf: past dit ras bij je tijd en ruimte?
- Veelgestelde vragen over de Barnevelder
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een vaste voerplek
Voertoren voor Pluimvee van Transparant Biokunststof, Limoengroen, 2 kg – Gaun Bio Green Lemon
Door de transparante voorraadbak zie je tijdens je dagelijkse ronde wanneer het voer moet worden bijgevuld.
Let op bij je keuze Kijk of alle kippen bij het voer kunnen zonder dat een groepsgenoot de toegang blokkeert.
Een overzichtelijke drinkplek
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Bij deze drinktoren zie je door het doorzichtige reservoir wanneer je water moet bijvullen.
Let op bij je keuze Zet de drinktoren zo neer dat alle kippen erbij kunnen en ververs het water dagelijks.
Een buitenren bij het hok
Kippenren met Dak, 300 x 300 x 205 cm – Cucciolotta Polly Run
Deze ren met een grondmaat van 3 bij 3 meter biedt kippen een aparte buitenruimte naast hun hok.
Let op bij je keuze Beoordeel of de ruimte voor jouw groep bruikbaar is en zorg daarnaast voor een passend nachthok.
Wat is een Barnevelder en hoe wordt het ras erkend?
De grote Barnevelder ontstond in de omgeving van Barneveld door plaatselijke hoenders met andere rassen te kruisen. De krielvorm heeft een eigen fokgeschiedenis: een kriel is dus niet simpelweg een jonge grote Barnevelder. De Barnevelderclub publiceert voor beide vormen een afzonderlijke, op de KLN standaard gebaseerde beschrijving. Lees de rasgeschiedenis bij de Barnevelderclub.
De gewichten hieronder zijn gegevens uit de standaard voor grote Barnevelders en de standaard voor krielen. Ze zijn geen oordeel over de conditie van één kip.
| Kenmerk | Grote vorm | Krielvorm |
|---|---|---|
| Gewicht hen volgens de standaard | 2,5 tot 2,75 kg | 900 tot 1.000 g |
| Gewicht haan volgens de standaard | 3 tot 3,5 kg | 1.100 tot 1.200 g |
| Bouw | Middelzwaar, breed en diep gebouwd | Korter van romp, maar eveneens breed en diep gebouwd |
| Wat vraag je de fokker? | Welke leeftijd en foklijn heeft het aangeboden dier? | Gaat het daadwerkelijk om een Barnevelderkriel en welke foklijn is het? |
Dubbelgezoomd is een bekende tekening, maar de clubstandaarden beschrijven ook andere kleurslagen. Gebruik voor een aangeboden dier de naam van de toepasselijke Nederlandse standaard. Een kleurnaam op zichzelf bevestigt noch de rasafkomst, noch de vorm.
Formaat, gebruiksdoel en gedrag per foklijn
De grote Barnevelder heeft volgens de rasstandaard een brede, diepe romp en een rug die naar de staart toe oploopt. Het LICG noemt de Barnevelder bij rassen die zowel voor eieren als voor vlees werden gehouden, zonder in een van beide gespecialiseerd te zijn. Dat gebruiksdoel zegt niets definitiefs over hoe een individuele hen op mensen of andere kippen reageert.
Bekijk daarom bij de fokker de dieren in hun groep. Zijn ze actief, komen ze bij voer en water en ziet hun verenkleed er verzorgd uit? Vraag ook naar de leeftijd, de foklijn en het fokdoel. Het LICG geeft aandachtspunten voor het beoordelen van kippen bij aanschaf; een rustig karakter kun je niet uit alleen de rasnaam afleiden.
Legverwachtingen en verschillen met de krielvorm
De grote Barnevelder staat volgens de rasstandaard bekend om grote, donkerbruine eieren. Zie dat als een raskenmerk, niet als een belofte over de kleur of het aantal eieren van jouw hen. Vraag de fokker wat de hennen uit de aangeboden lijn leggen. Houd er rekening mee dat hennen tijdens de rui doorgaans niet leggen; het LICG beschrijft dit bij de jaarlijkse rui.
De krielstandaard beschrijft vooral de bouw en het formaat van de kriel. Neem verwachtingen over de grootte, kleur of jaarproductie van eieren van de grote vorm niet automatisch over voor een krielhen. Als eieren belangrijk voor je zijn, vraag dan specifiek naar de ervaring met de aangeboden krielvorm en foklijn.
Hok, groep en dagelijkse zorg voor Barnevelders
Barnevelders zijn kippen en horen niet alleen te leven. Voorzie een groep van een nachthok en een buitenren, met gelegenheid om te scharrelen, te rusten en bij spanning uit elkaars buurt te gaan. Ook bij krielen blijft de bruikbaarheid van het hele verblijf belangrijker dan alleen hun kleinere lichaamsformaat. De kippeninformatie van het LICG behandelt de inrichting van hok en ren uitgebreider.
Wat controleer je dagelijks?
- Ververs het drinkwater en kijk of elke kip bij water en voer kan.
- Raap de eieren en verwijder zichtbaar vuil; controleer of het strooisel droog blijft.
- Kijk of alle dieren actief zijn en of er geen kip voortdurend wordt weggejaagd.
- Let op wondjes, een opvallend slecht verenkleed of een dier dat niet eet.
Dagelijkse verzorging en hygiëne worden toegelicht door het LICG. Is een kip ziek, gewond of duidelijk anders dan normaal, neem dan contact op met een dierenarts. Bij vogelgriep kunnen regels voor hobbyhouders en beperkingsgebieden veranderen. Controleer de actuele informatie van RVO voordat je bijvoorbeeld dieren verplaatst.
Voer, drinkwater en uitrusting passend bij de kip
Stem het basisvoer af op de levensfase van je kippen, niet uitsluitend op de rasnaam. Het LICG beschrijft pluimveekorrel of meel als basis en adviseert bij korrels een formaat dat de dieren kunnen eten. Een standaardgewicht levert geen dagelijks rantsoen voor jouw kip op.
| Voorziening | Praktische vraag |
|---|---|
| Voerplek | Kunnen ook lager geplaatste dieren eten zonder dat een groepsgenoot de toegang blokkeert? |
| Drinkplek | Kunnen alle dieren drinken en kun je de voorziening goed vullen en schoonmaken? |
| Legnest | Kan de hen naar binnen, zich omdraaien en kan jij bij het nest om eieren te rapen? |
| Zitplek | Is er voor de groep voldoende bruikbare plek zonder gedrang? |
Bij een legnest telt niet alleen de binnenmaat, maar ook een eventuele gewichtsgrens. Een voorbeeld op Farmora is opgegeven voor kippen tot 2 kg. Dat is geen vanzelfsprekende keuze voor een volwassen grote Barnevelderhen met het hogere standaardgewicht. Ook voor een kriel controleer je de geschiktheid voor het dier en de ruimte in het hok. In de categorie legnesten kun je verschillende uitvoeringen vergelijken; de categorie alleen garandeert geen passende maat.
Kleine tuin of ruim verblijf: past dit ras bij je tijd en ruimte?
Een grote tuin is geen vervanging voor dagelijkse zorg, en een kriel maakt een onbruikbare ren niet geschikt. Gebruik deze denkbeeldige situaties om je eigen plannen te toetsen:
| Situatie | Wat is al geregeld? | Wat moet je nog nagaan? |
|---|---|---|
| Kleine tuin met bestaand hok | Je kunt dagelijks bij water, voer en eieren. | Kan de beoogde groep zich in hok en ren bewegen en elkaar ontwijken? Passen de dieren door de toegang en in de nesten? |
| Ruime tuin met nieuw verblijf | Je kunt de ligging van hok en ren nog kiezen. | Hoe houd je voer en water bereikbaar, maak je het verblijf schoon en controleer je alle dieren, ook bij slecht weer? |
Vraag de fokker welke vorm en foklijn je koopt, hoe oud de dieren zijn en hoe ze nu in hun groep leven. Ga je een hok bouwen? Met de Vergunningscheck waar de Rijksoverheid naar verwijst kun je voor jouw bouwplan en locatie nagaan of een vergunning of melding nodig is. Bespreek de plek van het hok en een eventuele haan ook met je buren.
Veelgestelde vragen over de Barnevelder
Is een Barnevelderkriel een jonge Barnevelder?
Nee. Het is een afzonderlijk beschreven krielvorm met een eigen fokgeschiedenis en eigen standaardgewichten. Vraag bij aanschaf welke vorm wordt aangeboden. Bekijk de geschiedenis van beide vormen.
Legt iedere Barnevelder donkerbruine eieren?
De grote vorm staat bekend om donkerbruine eieren, maar de rasbeschrijving is geen garantie voor iedere hen. Vraag naar de eieren van de aangeboden foklijn. Voor de krielvorm kun je de verwachting van de grote vorm niet zonder meer overnemen. Bekijk de standaard van de grote Barnevelder.