Kennisbank

Runderrassen vergelijken: welke passen bij jouw houderij?

Een passend runderras kies je door eerst je houderijdoel te bepalen: melk, vlees, begrazing of een combinatie. Vergelijk vervolgens de beschreven raskenmerken met je eigen ruimte en werkzaamheden. Het ras alleen voorspelt niet hoe een dier op jouw erf zal functioneren. In onderzoek van Wageningen University & Research verschilden prestaties per ras én bedrijfssysteem.

Een zwart wit rund en een roodbruin rund met een witte kop staan naast elkaar in een weide bij een houten hek.
Inhoudsopgave
  1. Alle gidsen over dit onderwerp
  2. Producten bij deze gids
  3. Houderijdoel en ruimte: welke maten zijn relevant?
  4. Raskenmerken naast elkaar: wat is aantoonbaar bekend?
  5. Dagelijkse verzorging: taken en tijd per ras afwegen
  6. Uitrusting en bereikbaarheid: maten toetsen aan je erf
  7. Afzonderlijke rasprofielen voor de verdere keuze

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Begin met een korte selectie: kies een doel, vergelijk de rassen in de tabel, bekijk je stal en erf en vraag daarna gegevens op over de dieren die daadwerkelijk beschikbaar zijn.

Houderijdoel en ruimte: welke maten zijn relevant?

Maak op papier een eenvoudige route van verblijf naar voer, water en buitenruimte. Dit meetvoorbeeld geeft aan wat je op je eigen schets kunt noteren; de letters zijn geen voorgeschreven indeling.

Meetvoorbeeld voor stal en erf
Label Noteer op jouw schets Controleer bij je plannen
A. Verblijf Bruikbare ligruimte, vloer en vrije ruimte om op te staan Kunnen de beoogde dieren er liggen en bewegen?
B. Voer en water Plekken waar de dieren eten en drinken Kan ieder dier erbij, ook wanneer andere dieren er staan?
C. Doorgang Smalste vrije breedte, vrije hoogte en ruimte om te draaien Past de route bij de dieren die je wilt houden?
D. Buitenruimte Poort, ondergrond en plaats van beschutting Blijft de route bereikbaar wanneer de omstandigheden veranderen?

Gebruik een rasgemiddelde niet als maat voor een stal of poort. De Nederlandse regels die RVO toelicht stellen onder meer eisen aan bewegingsvrijheid, bescherming bij buiten houden en toegang tot geschikt voer en water. Toets je inrichting aan de dieren en aan de regels die voor jouw houderij gelden.

Raskenmerken naast elkaar: wat is aantoonbaar bekend?

Deze vier Nederlandse rassen vormen een selectie, geen ranglijst. De gebruiksdoelen hieronder zijn beschreven door de gelinkte organisaties. De maat, afstamming en omgang met mensen van een aangeboden dier moet je afzonderlijk nagaan.

Vergelijking van vier Nederlandse runderrassen
Ras Beschreven gebruik Vraag voor jouw keuze Rasbron
MRIJ Melk en vlees Hoe sluit het voeraanbod aan bij je melkdoel? CRV
Groninger blaarkop Melk en vlees; ook gehouden voor begrazing Welke taken en voorzieningen vraagt jouw begrazingsplan? Het Groninger Landschap
Fries Hollands vee Melk en vlees, met meer nadruk op melk Past melken binnen je dagelijkse werk? Vereniging van het Fries Hollands rundveeras
Lakenvelder Melk en vlees; er zijn verschillende typen Welk type houdt de aanbieder en hoe worden die dieren ingezet? Vereniging Lakenvelder Runderen

Vraag bij een dier dat je overweegt naar leeftijd, afstamming, lichaamsmaten, eventuele hoorns en hoe het gewend is te worden gehanteerd. Zijn gegevens niet beschikbaar, noteer ze als onbekend in plaats van ze uit een rasbeschrijving af te leiden.

Dagelijkse verzorging: taken en tijd per ras afwegen

Er is geen zinvolle vaste tijd per ras in deze vergelijking. De werkzaamheden hangen ook af van je houderijdoel, de dieren en de inrichting. Maak daarom twee plannen voor een gewone werkdag én voor de dagen dat je zelf afwezig bent.

Werkblad voor twee mogelijke houderijplannen
Onderdeel Melkplan Begrazingsplan
Vaste ronde Noteer wie dieren, voer, water en voorzieningen controleert. Noteer hetzelfde, inclusief de reistijd naar het perceel.
Werk volgens je doel Plan het melken en de werkzaamheden daaromheen. Plan de controle van toegang, afrastering en beschutting.
Als je er niet bent Wie kan de dieren verzorgen en de voorzieningen bereiken? Wie kan de dieren controleren en zo nodig een dier afzonderen?

Stel dat je twijfelt tussen melkvee op het erf en runderen op een verder gelegen perceel. Loop beide plannen met degene door die je vervangt. Meet hoeveel tijd de werkzaamheden in jouw situatie kosten, in plaats van een ras automatisch minder werk toe te schrijven. RVO beschrijft daarnaast eisen aan de controle en verzorging van productiedieren.

Neem registratie mee vóór je dieren aanschaft. Ook voor hobbymatig gehouden runderen is voor de locatie een UBN nodig. RVO beschrijft welke gebeurtenissen, waaronder geboorte, aanvoer en afvoer, je in het identificatie en registratiesysteem moet melden.

Uitrusting en bereikbaarheid: maten toetsen aan je erf

Gebruik de route op je schets nu om de uitrusting te beoordelen. Kijk niet alleen of een dier door een poort kan, maar ook of je voer kunt brengen, water kunt controleren en een dier veilig kunt bereiken.

Praktische toets voor je route en uitrusting
Plek of hulpmiddel Wat toets je?
Poort en bocht De werkelijk vrije doorgang wanneer hek of deur in gebruik is.
Voer en drinkplek Bereikbaarheid voor dieren en voor degene die de voorziening controleert.
Plek om een dier te begeleiden Een vrije route en ruimte om het dier afzonderlijk te bereiken.
Halster of ander hulpmiddel De opgegeven toepassing en maten van het artikel, gevolgd door de pasvorm bij het individuele dier.

Wil je materiaal voor het begeleiden of tijdelijk herkennen van een rund bekijken? Farmora heeft een categorie voor hanteren en markeren. De rasnaam alleen zegt niet of een specifiek artikel past. Controleer daarvoor de productgegevens en het dier waarvoor je het wilt gebruiken.

Afzonderlijke rasprofielen voor de verdere keuze

Open voor je overgebleven kandidaten de rasbronnen in de vergelijkingstabel. Voor de Groninger blaarkop biedt ook de Blaarkopstichting achtergrond over de fokkerij. Vraag de aanbieder vervolgens om gegevens over de concrete dieren en bespreek hoe zij nu worden gehouden en gehanteerd. Zo kun je een rasbeschrijving naast je eigen plan leggen, zonder eigenschappen van een ras automatisch aan ieder dier toe te schrijven.

Meer lezen over dit onderwerp

Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.

Runderen

Begin hier

Rekenhulpen en keuzehulpen

Praktische gidsen

Rassen