Kippen en pluimvee

Leghorn kip: kenmerken en wat het houden van dit ras vraagt

Illustratie van een witte kip met een rode kam, witte oorlel en gele poten naast een houten kippenhok.

Rassenwijzer

Leghorn kip: kenmerken en wat het houden van dit ras vraagt

Een Leghorn past bij je als je een groep beweeglijke kippen voldoende ruimte kunt geven om te scharrelen en uit te wijken. Vraag vóór aanschaf welk type je aangeboden krijgt. Een grote Leghorn, een kriel en een commerciële leghen zijn niet automatisch uitwisselbaar. Het LICG noemt de Leghorn een actief legras dat goed kan vliegen.

Illustratie van een witte kip met een rode kam, witte oorlel en gele poten naast een houten kippenhok.
Herkomst en typen

Italiaanse achtergrond; in Nederland worden onder meer een Nederlands, Amerikaans en Engels type onderscheiden.

Formaat

Bij de grote vorm van het Nederlandse type noemt SZH voor hanen tot ongeveer 3 kg en voor hennen tot ongeveer 2,75 kg. Er bestaat ook een krielvorm.

Doel en gedrag

Legras; actief, beweeglijk en goed vliegend. Het gedrag van een afzonderlijk dier kan verschillen.

Eieren

Bij Amerikaanse Leghorns buiten de industriële fokkerij worden witte eieren beschreven. Dat is geen legbelofte voor een hen die je koopt.

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Herkomst en rasafbakening van de Leghorn kip
  3. Formaat, legdoel en gedrag van volwassen Leghorns
  4. Verschil met industriële leglijnen en behoefte aan beweging
  5. Hok, groepssamenstelling en dagelijkse zorg
  6. Voer, water en uitrusting op maat van de kip
  7. Kleine tuin of ruime ren: past de Leghorn bij jouw situatie?
  8. Veelgestelde vragen over herkenning en dagelijkse zorg

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Leghorn in het kort
Kenmerk Wat kun je ervan verwachten? Bron en afbakening
Herkomst en typen Italiaanse achtergrond; in Nederland worden onder meer een Nederlands, Amerikaans en Engels type onderscheiden. Stichting Zeldzame Huisdierrassen
Formaat Bij de grote vorm van het Nederlandse type noemt SZH voor hanen tot ongeveer 3 kg en voor hennen tot ongeveer 2,75 kg. Er bestaat ook een krielvorm. SZH, Nederlands type
Doel en gedrag Legras; actief, beweeglijk en goed vliegend. Het gedrag van een afzonderlijk dier kan verschillen. LICG, kippenbijsluiter
Eieren Bij Amerikaanse Leghorns buiten de industriële fokkerij worden witte eieren beschreven. Dat is geen legbelofte voor een hen die je koopt. The Livestock Conservancy, Amerikaanse populatie

Herkomst en rasafbakening van de Leghorn kip

De naam Leghorn verwijst naar de Italiaanse havenstad Livorno. Uit Italiaans materiaal werden later verschillende nationale typen ontwikkeld. Stichting Zeldzame Huisdierrassen noemt ook de naam leghoen. Vraag bij een aangeboden dier naar het type en de afkomst, in plaats van een buitenlandse rasnaam zonder meer als Nederlands type te lezen. Lees de Nederlandse rasbeschrijving van SZH.

Het Nederlandse type bestaat in meerdere kleurslagen en ook als kriel. Een witte kip is dus niet op grond van haar kleur als rasdier te herkennen. Vraag de fokker of het om groot of kriel gaat, welk type wordt bedoeld en welke informatie over de afstamming beschikbaar is.

Formaat, legdoel en gedrag van volwassen Leghorns

Bij het grote Nederlandse type beschrijft SZH een middelgrote kip met witte oorlellen en gele loopbenen. Meestal heeft het dier een enkele kam; ook een rozenkam wordt genoemd. De gewichten in de feitenkaart zijn oriëntatiepunten voor volwassen dieren van die grote vorm, niet voor krielen, jonge kippen of iedere buitenlandse lijn. Bekijk de kenmerken bij SZH.

De Leghorn is een legras, maar de rasnaam vertelt je niet hoeveel eieren jouw hen zal leggen. Ook gedrag is geen garantie: het LICG beschrijft Leghorns als beweeglijk en goed vliegend, terwijl The Livestock Conservancy bij sommige Amerikaanse lijnen vermeldt dat dieren snel kunnen schrikken. Bekijk de aangeboden groep daarom zelf en vraag hoe de dieren op mensen en groepsgenoten reageren.

Verschil met industriële leglijnen en behoefte aan beweging

Een Leghorn die voor een rastype wordt gefokt, is niet zonder meer dezelfde kip als een commerciële leghen. SZH beschrijft rastypen; fokbedrijf Hisex beschrijft afzonderlijk commerciële, gekruiste leglijnen. Vraag de aanbieder dus of je naar een rasdier of een productielijn kijkt. Leid het antwoord niet af uit witte veren of een opvallende kam.

Richt de ren in voor kippen die lopen, de grond onderzoeken en elkaar kunnen ontwijken. Denk aan scharrelplekken, beschutting en een afscheiding die de dieren binnen de bedoelde ruimte houdt. Een groter nachthok alleen geeft een actieve groep nog geen bruikbare ren. Deze aandachtspunten sluiten aan bij het zoekgedrag en de vliegvaardigheid die het LICG beschrijft.

Hok, groepssamenstelling en dagelijkse zorg

Houd kippen in een groep. Een groep hennen kan zonder haan leven. Het verblijf heeft een nachthok en een buitenren nodig, met bereikbare zitstokken, legnesten en gelegenheid voor een stofbad. Let op ventilatie zonder tocht, schaduw en een droge slaapplaats. De kippenbijsluiter van het LICG geeft de algemene aanwijzingen voor inrichting en verzorging.

Voeg nieuwe dieren niet rechtstreeks aan een bestaande groep toe. Houd rekening met afzondering vooraf en een zorgvuldige kennismaking; kijk daarna of iedere kip bij voer en water kan en voor andere dieren kan uitwijken. Controleer dagelijks de kippen, ververs het water, raap eieren en verwijder zichtbaar nat of vuil strooisel. Het LICG beschrijft introductie en dagelijkse hygiëne.

Eet of drinkt een kip niet, beweegt ze opvallend anders of oogt ze duidelijk ziek, neem dan contact op met een dierenarts. Vermoed je vogelgriep, schakel dan zo snel mogelijk een dierenarts in: de NVWA vermeldt ook voor hobbyhouders een meldplicht. Controleer bij plannen voor de buitenruimte de actuele informatie van RVO over vogelgriep, omdat maatregelen kunnen veranderen.

Voer, water en uitrusting op maat van de kip

Kies basisvoer naar levensfase en of de hen legt, niet op de naam Leghorn alleen. Kuikens, opgroeiende dieren en leggende hennen vragen volgens het LICG om verschillend passend voer. Geef steeds toegang tot schoon drinkwater. Hoeveel jouw dieren eten, bepaal je niet met een vast getal voor het hele ras.

Wat controleer je bij de inrichting?
Voorziening Kijk naar jouw dieren en verblijf Controle vóór gebruik
Voerplek Groepsgrootte en formaat van de kippen. Kunnen ook dieren lager in de rangorde bij het voer?
Drinkplek Bereikbaarheid vanuit de ren en ruimte om de bak schoon te maken. Kan iedere kip gemakkelijk drinken en kun je dagelijks verversen?
Legnest Formaat van de volwassen hen en beschikbare ruimte in het hok. Kan de hen zich omdraaien en kun jij het nest bereiken? Controleer ook eventuele gewichtslimieten van een model.
Zitstok en ren Veilige looproutes, rustplekken en afscheiding. Bereiken de dieren hun rustplek en blijven ze binnen de bedoelde ruimte?

Een categorienaam zegt niets over de pasvorm voor jouw hen. In de Farmora categorie met legnesten kun je uitvoeringen vergelijken; controleer bij een gekozen model de opgegeven maten, toegang en eventuele gewichtslimiet.

Kleine tuin of ruime ren: past de Leghorn bij jouw situatie?

SZH noemt zowel kleine als grote tuinen als mogelijke omgeving voor Leghorns. Dat is geen toezegging dat elke kleine tuin geschikt is. Kijk vooral naar de ruimte die de kippen echt kunnen gebruiken en naar wat jij dagelijks kunt verzorgen. SZH over mogelijke houderijsituaties en LICG over de inrichting van een kippenverblijf.

Twee denkbeeldige situaties
Situatie Wat valt op? Vraag vóór aanschaf
Kleine, grotendeels bestrate tuin Er staat een nachthok, maar er is weinig plaats om te scharrelen of voor elkaar uit te wijken. Kun je eerst een bruikbare, beschutte en afgesloten ren maken? Zo niet, stel de aanschaf uit.
Ruime, ingerichte ren Er zijn scharrelplekken, beschutting en goed bereikbare voorzieningen. Houdt de afscheiding ook vliegende kippen binnen en is de dagelijkse verzorging geregeld?

Vraag de fokker naar type, leeftijd, grote vorm of krielvorm en huidige huisvesting. Vertel welke kippen je al hebt en hoe je ren is ingericht. Zo kun je samen beoordelen wat nog ontbreekt, zonder geschiktheid alleen uit de rasnaam af te leiden.

Veelgestelde vragen over herkenning en dagelijkse zorg

Is iedere witte legkip een Leghorn?

Nee, kleur bewijst geen afkomst. Vraag of de aanbieder een Leghorn van een bepaald rastype of een commerciële leglijn bedoelt. SZH beschrijft meerdere kleurslagen en typen.

Kan ik Leghorns zonder haan houden?

Ja, een groep hennen kan zonder haan worden gehouden. Houd kippen niet alleen en let erop dat alle dieren de voorzieningen kunnen bereiken. LICG over groepshuisvesting.

Wat controleer ik voordat ik spullen voor mijn Leghorns kies?

Kijk naar het formaat en de levensfase van je eigen dieren, het aantal kippen en de beschikbare plek. Controleer bij een nest of de hen kan draaien en bij voer en water of iedere kip erbij kan. Kies niet uitsluitend op basis van het rasetiket.