Welsumer kip: kenmerken, leg en dagelijkse verzorging
Rassenwijzer
Welsumer kip: kenmerken, leg en dagelijkse verzorging
De Welsumer is een Nederlands kippenras dat bekendstaat om zijn bruine, soms gespikkelde eieren. Een rasnaam vertelt je alleen nog niet of de aangeboden dieren bij jouw tuin passen. Vraag eerst of het grote Welsumers of krielen zijn en beoordeel daarna je hok, ren en tijd voor dagelijkse verzorging. De Welsumerclub beschrijft beide vormen. (welsumerclub.nl)
Nederlands ras, vernoemd naar Welsum.
Groot hoen en kriel.
Roodpatrijs.
Bruin, soms gespikkeld.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Het Welsumer ras en zijn benamingen
- Volwassen formaat, gebruiksdoel en verschillen tussen lijnen
- Wat je kunt verwachten van de leg en de omgang
- Verblijf, groepssamenstelling en dagelijkse zorg
- Voer, drinkwater en uitrusting passend bij het dier
- Kleine tuin of ruime uitloop: past de Welsumer bij jou?
- Veelgestelde vragen over de Welsumer kip
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een buitenren bij het hok
Kippenren met Dak, 300 x 300 x 205 cm – Cucciolotta Polly Run
Deze ren biedt kippen een buitenruimte van 3 bij 3 meter en is bedoeld als aanvulling op een kippenhok.
Let op bij je keuze Beoordeel of de ruimte past bij je hele groep en zorg daarnaast voor een geschikt nachthok.
Een plek om eieren te leggen
Legnest voor Kippen van Kunststof, Groen, 43 x 36 x 27 cm – Gaun
Met dit kunststof legnest geef je je hennen een vaste plek om eieren te leggen.
Let op bij je keuze Controleer de binnenruimte en toegang voor jouw hennen, vooral als je grote Welsumers houdt.
Een vaste drinkplek
Drinkemmer voor Kippen van Kunststof 6 l Limoengroen – Gaun
Deze kunststof drinkemmer biedt 6 liter ruimte voor drinkwater en is gemakkelijk schoon te maken.
Let op bij je keuze Zet hem zo neer dat ook het kleinste dier bij het water kan en ververs het water dagelijks.
Het Welsumer ras en zijn benamingen
Het ras is vernoemd naar Welsum. In Nederland beschrijft de Welsumerclub roodpatrijs als kleurslag en onderscheidt zij het grote hoen van de Welsumerkriel. Een kriel is dus niet simpelweg een jonge grote Welsumer. De Britse rasvereniging schrijft Welsummer; haar standaard is een Britse beschrijving en vervangt de Nederlandse standaard niet. (welsumerclub.nl)
| Kenmerk | Rasbeschrijving | Vraag bij aanschaf |
|---|---|---|
| Herkomst | Nederlands ras, vernoemd naar Welsum. | Waar komen deze dieren vandaan? |
| Vorm | Groot hoen en kriel. | Welke vorm hebben de ouderdieren? |
| Kleurslag in Nederland | Roodpatrijs. | Is het dier volgens de fokker bedoeld als rasdier? |
| Eieren | Bruin, soms gespikkeld. | Wat is bekend over de eieren van deze foklijn? |
Een bruine eischaal of roodbruin verenpak is op zichzelf geen bewijs van raszuiverheid. Is de afkomst belangrijk voor fokkerij of tentoonstelling, vergelijk dan de dieren en hun herkomst met de Nederlandse rasbeschrijving en vraag de fokker om toelichting.
Volwassen formaat, gebruiksdoel en verschillen tussen lijnen
De door de Welsumerclub gepubliceerde Nederlandse standaard noemt voor de grote vorm een gewicht van 2 tot 2,5 kg voor een hen en 2,75 tot 3 kg voor een haan. Bij de kriel is dat 900 tot 1.000 gram voor een hen en 1.100 tot 1.200 gram voor een haan. Het zijn standaardgewichten, geen maat van een individueel dier en geen bewijs dat een bepaald hok of legnest past. (welsumerclub.nl)
De Nederlandse beschrijving noemt bij de hen onder meer patrijstekening, een warm roodbruine grondkleur, een betrekkelijk kleine staart en gele poten. Vraag de fokker welk doel bij de aangeboden dieren vooropstaat: uiterlijk, eieren of fokkerij. Trek uit een standaardgewicht of het uiterlijk geen conclusie over de toekomstige leg van één hen.
Wat je kunt verwachten van de leg en de omgang
De Welsumerclub noemt ongeveer 180 eieren per jaar en omschrijft de dieren als doorgaans rustig. Dat zijn rasbeschrijvingen, geen toezegging voor iedere hen of iedere groep. De club beschrijft ook dat de bruine schaalkleur tijdens een legperiode lichter kan worden. Vraag naar de leeftijd van de aangeboden hennen, wat de fokker bij deze lijn ziet en hoe de dieren reageren wanneer iemand rustig nadert. (welsumerclub.nl)
Houd je zelf kippen, dan geeft een eenvoudig overzicht van eieren en opvallende veranderingen meer houvast dan één jaarlijks richtgetal. LICG legt uit dat hennen tijdens de rui doorgaans niet leggen. Een plotselinge verandering samen met sloomheid, slecht eten of benauwdheid vraagt aandacht voor het dier, niet alleen voor de eiertelling. (licg.nl)
Verblijf, groepssamenstelling en dagelijkse zorg
Houd een Welsumer niet alleen. Kippen zijn groepsdieren; volgens LICG kun je een groep hennen houden, of hennen met een haan. Zorg voor een nachthok en een buitenren met beschutting, ventilatie, zitstokken, legnesten en gelegenheid om te scharrelen en een stofbad te nemen. Beoordeel de bruikbare ruimte voor de hele groep, niet alleen het oppervlak op de verpakking van een hok. (licg.nl)
Als oriëntatie noemt LICG voor middelgrote rassen minimaal 1,5 m² leefoppervlak per dier, verdeeld over nachthok en buitenren; voor krielen noemt LICG minimaal 0,75 m². Meer ruimte is beter. Dit zijn algemene richtlijnen voor kippen, geen garantie dat een inrichting geschikt is voor jouw Welsumers. Let ook op droge bodembedekking, beschutting en de mogelijkheid elkaar te ontwijken. (licg.nl)
Ook een ren waarin kippen niet vrij kunnen uitlopen, moet mogelijkheden bieden om naar voedsel te zoeken en bezig te zijn. LICG bespreekt voedselverrijking voor kippen. Kijk in een kleine ren geregeld of de bodem bruikbaar blijft en of ieder dier bij de voorzieningen kan. (licg.nl)
Wat controleer je iedere dag?
- Geef schoon drinkwater en maak de drinkplek schoon.
- Kijk of ieder dier eet, drinkt en zich normaal door de groep beweegt.
- Raap eieren en verwijder mest en natte of sterk vervuilde plekken.
- Controleer of voer, beschutting en doorgangen bereikbaar blijven.
Deze ronde sluit aan op de dagelijkse verzorging volgens LICG. Zit een kip opvallend stil, eet of drinkt zij slecht, of ademt zij benauwd, neem dan contact op met een dierenarts. (licg.nl)
Voer, drinkwater en uitrusting passend bij het dier
Gebruik passend pluimveevoer als basis en zorg steeds voor schoon drinkwater. Kies voer voor de levensfase en situatie van je dieren; uit de naam Welsumer volgt geen rantsoen. LICG beschrijft basisvoer en voeding voor kippen. (licg.nl)
| Onderdeel | Controle bij je eigen dieren |
|---|---|
| Voerplek | Kunnen alle kippen eten zonder dat één dier de toegang verspert? Let ook op de bereikbare voerrand. |
| Drinkplek | Is schoon water bereikbaar voor het kleinste dier en blijft de bak op zijn plek? |
| Zitstok | Kunnen alle dieren erop rusten zonder elkaar te verdringen? |
| Legnest | Kan een hen zich erin omdraaien en kun je het nest goed schoonmaken? |
| Doorgang | Kan het grootste dier zonder klemmen tussen hok en ren bewegen? |
LICG noemt bereikbare zitstokken en voldoende ruimte in het legnest als aandachtspunten. Wil je nesten vergelijken, bekijk dan de Farmora categorie legnesten voor kippen. Controleer bij een afzonderlijk model de binnenruimte, eventuele gewichtslimiet en toegang voor jouw dieren; de categorie alleen bewijst niet dat ieder nest bij een grote Welsumer past. (licg.nl)
Kleine tuin of ruime uitloop: past de Welsumer bij jou?
Een Welsumer in een kleine tuin vraagt een andere inrichting dan een groep op een erf, maar geen van beide plekken is op basis van de rasnaam automatisch geschikt. Gebruik deze twee denkvoorbeelden om vragen over je eigen situatie te stellen.
| Vraag | Kleine tuin met vaste ren | Erf met ruime uitloop |
|---|---|---|
| Ruimte en voorzieningen | Is de ren bruikbaar voor de hele groep, ook op dagen dat de kippen niet in de tuin kunnen lopen? | Zijn nachthok, beschutting en voer en water goed bereikbaar? |
| Dagelijkse tijd | Kun je water, bodem en onderlinge omgang elke dag bekijken? | Kun je ieder dier dagelijks zien en controleren, ook als de dieren zich verspreiden? |
| Nog uit te zoeken | Past de grote vorm werkelijk, of moet je de groepsgrootte en inrichting heroverwegen? | Heb je een bruikbare ren wanneer vrije uitloop niet mogelijk is? |
Controleer vóór aanschaf bij je gemeente welke regels voor het houden van kippen op jouw adres gelden. Controleer voor het plaatsen van een hok via het Omgevingsloket of er regels, een vergunning of een melding voor jouw plan gelden. Raadpleeg ook de actuele informatie van RVO over vogelgriep voordat je op vrije uitloop rekent: maatregelen voor hobbyhouders kunnen veranderen. (licg.nl)
Vraag de fokker of het grote Welsumers of krielen zijn, hoe oud de dieren zijn, hoe ze in hun huidige groep functioneren en wat bekend is over de leg van die lijn. Bekijk de dieren zelf voordat je beslist.
Veelgestelde vragen over de Welsumer kip
Hoe herken ik het verschil tussen een grote Welsumer en een kriel?
Vraag naar de vorm en de ouderdieren. Vergelijk een volwassen dier zo nodig met de Nederlandse beschrijving van groot en kriel. Leid de vorm niet af uit de grootte van een jong dier alleen.
Legt een Welsumer altijd donkerbruine, gespikkelde eieren?
Nee. De rasbeschrijving noemt bruine eieren en spikkels, maar de schaalkleur kan tijdens een legperiode lichter worden. Ook het genoemde aantal eieren is geen garantie voor een individuele hen. Lees de beschrijving van de Welsumerclub.
Kan een Welsumer in een afgesloten ren leven?
De Welsumerclub noemt een afgesloten ren als mogelijkheid. Of jouw ren geschikt is, hangt af van de hele groep en de inrichting: kijk naar bruikbare ruimte, beschutting, een droge bodem, scharrelmogelijkheden en dagelijks onderhoud.
