Kippen en pluimvee

Vorwerk kip: raskenmerken en wat de verzorging vraagt

Een goudgele hen met zwarte kop, hals en staart, een rode kam en leiblauwe poten staat op stro voor een houten wand.

Rassenwijzer

Vorwerk kip: raskenmerken en wat de verzorging vraagt

Een Vorwerk kip houd je het best in een groep met een bruikbaar nachthok en een ren waarin de dieren kunnen scharrelen. De Nederlandse speciaalclub beschrijft het grote Vorwerkhoen als actief en levendig. Kijk daarom niet alleen naar het fraaie verenkleed, maar ook naar de ruimte die je groep dagelijks heeft. Vraag vóór aanschaf of je grote Vorwerkhoenders of Vorwerkkrielen krijgt. De Nederlandse speciaalclub beschrijft het gedrag van het grote ras; het LICG beschrijft de behoeften van kippen.

Een goudgele hen met zwarte kop, hals en staart, een rode kam en leiblauwe poten staat op stro voor een houten wand.
Herkomst

Ontwikkeld rond Hamburg in Duitsland.

Tekening

Goudgeel lichaam, zwarte hals en staart.

Vormen

Een grote vorm en een afzonderlijk ontwikkelde krielvorm.

Gewicht grote vorm

Volgens de Duitse rasstandaard: hen 2 tot 2,5 kg; haan 2,5 tot 3 kg.

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. De Vorwerk kip als ras: identiteit en benamingen
  3. Formaat, gebruiksdoel en verschillen tussen lijnen
  4. Ruimtegebruik en gedrag om rekening mee te houden
  5. Verblijf, groepsleven en dagelijkse verzorging
  6. Voer, drinkwater en uitrusting op maat
  7. Past dit ras bij jouw ruimte en tijd? Twee situaties vergeleken
  8. Veelgestelde vragen over de Vorwerk kip

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Het Vorwerkhoen in het kort
Kenmerk Wat je kunt verwachten
Herkomst Ontwikkeld rond Hamburg in Duitsland.
Tekening Goudgeel lichaam, zwarte hals en staart.
Vormen Een grote vorm en een afzonderlijk ontwikkelde krielvorm.
Gewicht grote vorm Volgens de Duitse rasstandaard: hen 2 tot 2,5 kg; haan 2,5 tot 3 kg.

De gewichtscijfers zijn afkomstig uit de Duitse rasstandaard, niet uit een Nederlandse norm voor huisvesting of een voorspelling voor ieder dier. De Nederlandse speciaalclub beschrijft de krielvorm afzonderlijk.

De Vorwerk kip als ras: identiteit en benamingen

Met ‘Vorwerk kip’ bedoelen we hier doorgaans het Vorwerkhoen. Duitse rasbronnen gebruiken de naam Vorwerkhuhn. Het ras werd bij Hamburg ontwikkeld uit verschillende rassen, waaronder de Lakenvelder. Het is daarmee geen goudkleurige Lakenvelder, maar een eigen ras. Lees de Duitse beschrijving van de ontstaansgeschiedenis en de Nederlandse toelichting van de speciaalclub.

Een Vorwerkkriel is ook niet simpelweg een jong Vorwerkhoen. Het is een afzonderlijk gefokte kleinere vorm. Vraag een aanbieder welke vorm en welke leeftijd de aangeboden dieren hebben; leid dat niet alleen af uit een foto of een vertaalde advertentie. De speciaalclub licht de krielvorm toe.

Formaat, gebruiksdoel en verschillen tussen lijnen

De Duitse standaard beschrijft het grote Vorwerkhoen als stevig gebouwd, met een enkele kam, witte oorlellen en leiblauwe poten. De romp is goudgeel; de hals en staart zijn overwegend zwart. Gebruik die beschrijving om gerichte vragen te stellen, niet om op kleur alleen de afstamming van een dier vast te stellen. Bekijk de Duitse rasbeschrijving.

Het ras werd ontwikkeld met eieren én vlees als gebruiksdoel. Een Duitse behoudsvereniging noemt 170 eieren in het eerste legjaar als fokdoel uit de rasstandaard en beschrijft het bereiken ervan als een opgave voor fokkers. Het getal is dus geen opbrengstgarantie. Ook het gewicht kan tussen dieren en lijnen verschillen. Vraag de fokker naar de leeftijd, de ouderdieren en de eigenschappen van de eigen lijn. Lees de toelichting op het fokdoel en de bespreking van grootte en gewicht door de Duitse rasvereniging.

Zelfs de beschrijving van de eischaalkleur verschilt: de Duitse standaard noemt gelig, de Nederlandse speciaalclub wit. Gebruik de schaalkleur daarom niet als doorslaggevend bewijs voor de identiteit van een hen. Duitse rasstandaard; Nederlandse speciaalclub.

Ruimtegebruik en gedrag om rekening mee te houden

Het grote Vorwerkhoen wordt door de Nederlandse speciaalclub actief en levendig genoemd. Dat vertelt je iets over het ras, maar niet of een bepaalde kip tam zal zijn. Bekijk bij de fokker hoe de dieren zich door hun verblijf bewegen, op mensen reageren en bij voer en water komen. Lees de gedragsbeschrijving van de speciaalclub.

Maak in de ren plek voor scharrelen en een stofbad. Controleer ook hoe de groep de ruimte kan gebruiken wanneer vrije toegang tot de tuin niet mogelijk is. Baseer de omheining niet op een vaste aanname over vliegvermogen: twee beschrijvingen op de website van de speciaalclub noemen Vorwerkhoenders respectievelijk uitstekende en matige vliegers. Beoordeel dus de dieren en de feitelijke afsluiting. Het LICG beschrijft scharrelen en stofbaden; zie ook de raskenmerken en de historische beschrijving van de speciaalclub.

Verblijf, groepsleven en dagelijkse verzorging

Kippen zijn groepsdieren. Zorg voor een nachthok en een buitenren, met schaduw, ventilatie en beschutting tegen tocht. Als algemene ondergrens noemt het LICG voor middelgrote kippen per dier 0,5 m² nachthok en 1 m² buitenren; meer leefruimte is beter. Dit is geen specifieke ideale maat voor Vorwerkhoenders. Kijk ook of de hele groep kan bewegen, scharrelen en elkaar zo nodig ontwijken. Lees het volledige huisvestingsadvies van het LICG.

Wat vraagt de dagelijkse routine?

  • Geef vers drinkwater, kijk of ieder dier kan eten en bewegen, en raap de eieren.
  • Verwijder zichtbare vervuiling en houd strooisel, voerplek en drinkplek schoon.
  • Controleer bij het schoonmaken ook de rustplekken en kieren op tekenen van mijten.

Een kip die lusteloos is, bol zit, niet eet of benauwd lijkt, heeft aandacht nodig. Vraag een dierenarts om advies bij ziekteverschijnselen; kies geen behandeling op basis van de rasnaam. Het LICG geeft algemene informatie over verzorging en ziekteverschijnselen.

Houd rekening met perioden waarin vrije uitloop beperkt kan worden. Als in jouw regio vanwege vogelgriep een afschermplicht geldt, moeten particuliere houders hun kippen afschermen. Controleer de maatregelen voor je locatie via de actuele informatie van de Rijksoverheid.

Voer, drinkwater en uitrusting op maat

Kies een passend pluimveevoer als basis en zorg steeds voor vers drinkwater. Bepaal een hoeveelheid voer niet uitsluitend op grond van de rasnaam: levensfase, activiteit en omstandigheden tellen mee. Het LICG licht voeding en drinkwater voor kippen toe.

Controlepunten voor de inrichting
Onderdeel Waar let je op?
Voerplek Kunnen ook dieren lager in de pikorde erbij? Is er voldoende bereikbare eetruimte voor de groep?
Drinkplek Kunnen alle dieren erbij en blijft het water schoon? Staat de bak stabiel en kun je hem gemakkelijk reinigen?
Zitstokken en legnesten Zijn de rustplekken bereikbaar? Kan een hen zich in het legnest omdraaien en kun je het nest schoonmaken?
Ren Blijft er naast de voorzieningen ruimte over om te lopen, te scharrelen en een stofbad te nemen?

Het LICG beschrijft de functies van deze voorzieningen. Wil je legnesten vergelijken, dan vind je bij Farmora de categorie legnesten voor kippen. Controleer per uitvoering de binnenruimte en eventuele gebruiksgrenzen; een categorie of rasgewicht bewijst niet dat een model voor jouw hen past.

Past dit ras bij jouw ruimte en tijd? Twee situaties vergeleken

Deze denkbeeldige situaties helpen je vragen te stellen over je eigen verblijf. Het actieve gedrag dat de speciaalclub beschrijft en de algemene huisvestingsbehoeften van het Vorwerkhoen en van kippen vormen het vertrekpunt.

Twee denkbeeldige houderijsituaties
Vraag Compacte tuin met smalle ren Ruim erf met afsluitbare uitloop
Ruimte Er is buitenruimte, maar weinig gelegenheid om tegelijk te scharrelen of afstand te nemen. Onderzoek eerst of de ren kan worden verbeterd. Er is meer plek om te scharrelen. Kijk wel welke delen beschut en ook bij slecht weer bruikbaar zijn.
Dagelijkse tijd Water, dieren en verblijf vragen elke dag aandacht. In een smalle ren valt vervuiling of onrust mogelijk sneller op. Dezelfde dagelijkse controle blijft nodig; een ruim erf vervangt die routine niet.
Bestaande voorzieningen Controleer of hok, rustplekken en voerplek werkelijk voor de beoogde groep werken. Controleer de afsluiting en of de groep ook zonder vrije toegang tot het hele erf goed terechtkan.
Vraag aan de fokker Gaat het om de grote vorm of de kriel? Hoe gebruiken deze dieren hun huidige ren? Hoe reageren deze dieren op mensen en groepsgenoten, en hoe is hun huidige uitloop begrensd?

Kun je geen passende groepsruimte en dagelijkse verzorging bieden, verbeter dan eerst het verblijf. Vraag bij twijfel een fokker of de Nederlandse speciaalclub om mee te denken over de dieren die je op het oog hebt.

Veelgestelde vragen over de Vorwerk kip

Is een Vorwerkkriel een jong Vorwerkhoen?

Nee. De kriel is een afzonderlijk ontwikkelde kleinere vorm. Vraag bij aanschaf zowel naar de vorm als naar de leeftijd. Lees meer bij de Nederlandse speciaalclub.

Kan een Vorwerkhoen in een afgesloten ren leven?

De Nederlandse speciaalclub noemt dat mogelijk voor het grote Vorwerkhoen. Kijk wel of jouw ren de hele groep voldoende bruikbare ruimte, scharrelmogelijkheden en toegang tot de voorzieningen geeft, ook als de dieren niet vrij in de tuin kunnen. Speciaalclub over het ras; LICG over huisvesting.