Vlekziekte bij varkens: wat vastleggen en wanneer hulp vragen
Praktische gids
Vlekziekte bij varkens: wat vastleggen en wanneer hulp vragen
Bel direct je dierenarts als een varken plots ernstig ziek is, niet overeind komt, moeilijk ademt of snel achteruitgaat. Wacht niet tot er huidvlekken verschijnen. Zie je nieuwe maar minder ernstige veranderingen, zoals minder eetlust, stijf lopen of huidplekken? Neem dan dezelfde dag contact op. Schrijf op wat je ziet bij dit varken én bij de andere dieren. Vlekziekte kan plots verlopen, maar deze verschijnselen bewijzen niet dat dit de oorzaak is. Het LICG over ziekte bij varkens
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Vlekziekte, Rotlauf en rujet: welke ziekte bedoelen deze namen?
- Welke veranderingen bij varkens vallen op?
- Wat leg je vast over het varken, het verloop en andere dieren?
- Wanneer schakel je met spoed een dierenarts in?
- Preventie en afspraken voor het bedrijf bespreken met de dierenarts
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Varkens herkennen tijdens de ronde
Merkspray voor Varkens en Runderen, Blauw, 400 ml – Kerbl Topmarker
Met deze merkspray voor varkens kun je aangeven welke dieren je tijdens een ronde al hebt bekeken.
Let op bij je keuze Spreek af wat de blauwe markering betekent en noteer waarnemingen en tijdstippen apart voor de dierenarts.
Vlekziekte, Rotlauf en rujet: welke ziekte bedoelen deze namen?
Vlekziekte bij varkens is een infectie door de bacterie Erysipelothrix rhusiopathiae. Rotlauf is een Duitse naam voor deze ziekte; rujet is de Roemeense naam. De Nederlandse uitleg over vlekziekte, de Duitstalige titel van de Veterinaire Universiteit Wenen en de Roemeense uitleg over rujet verbinden deze namen aan dezelfde bacterie. De buitenlandse bronnen zijn geen richtlijn voor de Nederlandse houderij.
Welke veranderingen bij varkens vallen op?
Kijk of een varken minder eet, sloom is, veel blijft liggen of stijf loopt. Ook nieuwe rode of paarse huidplekken, zichtbaar gezwollen gewrichten en anders ademen zijn belangrijk om te melden. Bij een drachtige zeug zijn veranderingen rond de dracht relevant. Vlekziekte kan acuut verlopen; gewrichtsproblemen kunnen ook later opvallen. Huidplekken hoeven niet aanwezig te zijn. Merck Veterinary Manual over het ziektebeeld
Kun je vlekziekte vaststellen aan de hand van een foto?
Nee. Een foto kan laten zien hoe een huidplek eruitzag en wanneer je die zag. Zelfs opvallende ruitvormige plekken zijn geen zekere diagnose: andere aandoeningen kunnen erop lijken. Gebruik een foto om je waarneming aan de dierenarts door te geven, niet om het bellen uit te stellen.
Wat leg je vast over het varken, het verloop en andere dieren?
Maak één korte notitie die je tijdens het telefoongesprek kunt voorlezen. Begin met het dier en het tijdsverloop; vul alleen in wat je daadwerkelijk hebt waargenomen.
| Onderdeel | Wat noteer je? |
|---|---|
| Dier en groep | Welk varken is het en waar verblijft het? Noteer een identificatienummer als je dat hebt. |
| Begin en verloop | Wanneer viel de eerste verandering op? Wat veranderde daarna, en op welk tijdstip? |
| Gedrag | Eet of drinkt het dier anders? Blijft het liggen, loopt het stijf of ademt het anders? Geef een temperatuur alleen door als die is gemeten. |
| Zichtbare veranderingen | Waar zitten huidplekken, welke kleur en vorm zie je, en zijn gewrichten zichtbaar gezwollen? Noteer wanneer je een eventuele foto maakte. |
| Andere dieren | Zijn er meer dieren ziek, is er onverwachte sterfte of zijn er veranderingen bij drachtige zeugen? |
Kun je iets niet veilig bekijken, laat het open. De dierenarts kan aangeven welke informatie verder nodig is.
Wanneer schakel je met spoed een dierenarts in?
Bel direct bij ernstige ziekte, snelle achteruitgang, niet overeind komen, moeilijk ademen, onverwachte sterfte of meerdere dieren die kort na elkaar ziek worden. Bij een varken met nieuwe maar minder uitgesproken klachten overleg je dezelfde dag over de vervolgstap. Dit is een veilige manier om hulp te vragen, geen test waarmee je zelf vlekziekte vaststelt. Merck Veterinary Manual over het acute en chronische verloop
Sloomheid, koorts, huidbloedingen, blauwe verkleuring en sterfte kunnen ook bij Afrikaanse varkenspest voorkomen. Vermoed je Afrikaanse varkenspest? Bel direct je dierenarts én meld de mogelijke besmetting bij het Landelijk meldpunt dierziekten via 045 546 31 88. Volgens de NVWA is die melding verplicht. Dit is geen meldinstructie voor iedere verdenking van vlekziekte. NVWA over herkenning en melding van Afrikaanse varkenspest
Preventie en afspraken voor het bedrijf bespreken met de dierenarts
Vraag na de beoordeling welke dieren je moet blijven volgen, welke nieuwe veranderingen je moet doorgeven en of de afspraken voor jouw dieren of bedrijf moeten veranderen. Neem bekende vaccinatiegegevens mee. Vaccinatie tegen vlekziekte is mogelijk; bespreek met de dierenarts welk preventiebeleid past, in plaats van zelf een schema uit deze gids af te leiden. Het LICG over vaccinatie tegen vlekziekte
Denk ook aan je eigen hygiëne: dek wondjes af en was je handen met water en zeep na contact met varkens. Heb je zelf klachten na contact, neem dan contact op met je huisarts en vertel over dat contact. Mensen kunnen eveneens vlekziekte krijgen. RIVM over vlekziekte bij mensen
