Varkens

Landrace varken: kenmerken, herkomst en verzorging

Wit varken met hangende oren staat op stro voor een houten schuilhok.

Rassenwijzer

Landrace varken: kenmerken, herkomst en verzorging

Kort antwoord: vraag bij een ‘landrace varken’ eerst welke volledige rasnaam of foklijn de aanbieder bedoelt. Het Nederlands Landvarken is een Nederlands ras, terwijl de naam Landrace ook bij andere rassen en foklijnen voorkomt. De naam op een advertentie vertelt je nog niet hoe groot jouw dier wordt of welke afstamming het heeft. De Fokkersclub Nederlands Landvarken en de rassenlijst van Wageningen University & Research maken het onderscheid tussen rasnamen zichtbaar.

Wit varken met hangende oren staat op stro voor een houten schuilhok.
Bouw en kleur

De fokkersclub beschrijft het rasbeeld van het Nederlands Landvarken.

Volwassen formaat

De genoemde gewichtsrange geldt voor volwassen zeugen van dat ras.

Gebruiksdoel

Fokorganisaties kunnen een ras of lijn op verschillende doelen selecteren.

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Wat wordt bedoeld met een landrace varken?
  3. Lichaamsbouw, volwassen formaat en gebruiksdoel
  4. Nationale landrassen en de juiste rasbenaming
  5. Huisvesting, groepsleven en dagelijkse verzorging
  6. Voer, water en uitrusting op maat van het dier
  7. Twee houdsituaties vergeleken: ruimte, tijd en voorzieningen
  8. Veelgestelde vragen over het landrace varken

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Wat wordt bedoeld met een landrace varken?

Landrace is niet voldoende om één varkensras aan te wijzen. Het Nederlands Landvarken heeft een eigen fokkersclub. De Nederlandse rassenlijst vermeldt daarnaast een commerciële N lijn met de benaming ‘Nederlands landras’. Een vertaling of verkorte naam is dus geen bewijs dat twee dieren tot dezelfde populatie behoren. Vraag naar fokdocumenten, ouderdieren en de organisatie achter de gebruikte naam. Bekijk het Nederlandse rasprofiel en de rassenlijst van augustus 2026.

Lichaamsbouw, volwassen formaat en gebruiksdoel

Voor het Nederlands Landvarken beschrijft de fokkersclub een wit, langgerekt dier met hangende oren, een krulstaart en lange poten. Zij noemt voor volwassen zeugen een gewicht van 200 tot 275 kilogram. Dat is geen voorspelling voor een beer, big, kruising of andere Landrace lijn. Ook een dier dat op het rasbeeld lijkt, heeft daarmee nog geen bewezen afstamming. Bron: Fokkersclub Nederlands Landvarken.

Vraag Wat is bekend? Wat controleer je bij jouw dier?
Bouw en kleur De fokkersclub beschrijft het rasbeeld van het Nederlands Landvarken. Komt de opgegeven rasnaam overeen met de fokdocumenten?
Volwassen formaat De genoemde gewichtsrange geldt voor volwassen zeugen van dat ras. Wat zijn leeftijd, geslacht, huidig formaat en de gegevens van de ouderdieren?
Gebruiksdoel Fokorganisaties kunnen een ras of lijn op verschillende doelen selecteren. Gaat het om een geregistreerd rasdier, een foklijndier of een kruising?

De fokkersclub beschrijft moedereigenschappen van het Nederlands Landvarken. DanBred beschrijft zijn Landrace juist als moederlijn binnen een kruisingsprogramma. Zulke fokdoelen zijn geen garantie voor het gedrag of de prestaties van een individueel varken.

Nationale landrassen en de juiste rasbenaming

British Landrace staat als rasnaam op een Britse lijst van erkende rasorganisaties. DanBred geeft aan dat zijn Landrace lijn voortkomt uit Danish Landrace. Geen van beide benamingen is vanzelf een andere naam voor het Nederlands Landvarken. De Britse lijst zegt bovendien niets over Nederlandse regels voor het houden van varkens. Bron: DanBred.

Staat er alleen ‘landrace’ in een advertentie? Vraag de aanbieder dan om de volledige benaming en documenten die bij dit dier en zijn ouderdieren horen. Zonder die gegevens kun je het dier beschrijven zoals je het ziet, maar niet als raszuiver aanmerken.

Huisvesting, groepsleven en dagelijkse verzorging

Plan het verblijf voor volwassen varkens en voor de groep, niet alleen voor de big die je op het oog hebt. Het LICG adviseert gezelschap van andere varkens, ruimte voor beweging en wroeten, een droge beschutte ligplek en altijd schoon drinkwater. Bij buitenhuisvesting noemt het LICG, afhankelijk van type en grootte, minimaal 75 vierkante meter weide per varken, naast ruimte voor het hok. Het raadt een grotere weide aan om te voorkomen dat alles modderig wordt. Dit is een houderijadvies, geen algemene wettelijke oppervlaktemaat voor ieder landras.

Loop dagelijks langs alle dieren. Kijk of ieder dier drinkt en eet, of de ligplek droog blijft en of hek en toegang nog goed functioneren. Let ook op veranderingen in beweging, huid, oren en klauwen. Eet een varken duidelijk minder, loopt het kreupel, is het sloom of ademt het anders dan gewoonlijk? Neem contact op met een dierenarts in plaats van zelf een oorzaak vast te stellen. Meer algemene verzorgingsinformatie vind je bij het LICG.

Voer, water en uitrusting op maat van het dier

Een rasnaam is geen rantsoen. Bespreek passend voer voor de levensfase en lichaamsconditie van jouw dieren; het LICG behandelt krachtvoer, ruwvoer en voortdurend beschikbaar schoon drinkwater voor hobbymatig gehouden varkens. Voedsel kunnen zoeken betekent niet dat voer onbeperkt beschikbaar moet zijn. Bron: LICG, Varken.

Voorziening Controle vóór aanschaf
Drinkplek Kunnen alle dieren erbij en blijft schoon water bereikbaar als ze groeien?
Voerplek Is er voor ieder dier toegang zonder dat één dier de plek voortdurend blokkeert?
Hek en doorgang Passen de afmetingen bij volwassen dieren en is de voorziening volgens de fabrikant geschikt voor varkens?
Onderhoud Kun je veilig bij de voorzieningen om ze te controleren en schoon te maken?

Vergelijk de werkelijke maten van dier en verblijf met de specificaties van een voorziening. Kies geen model alleen omdat er ‘voor vee’ bij staat.

Twee houdsituaties vergeleken: ruimte, tijd en voorzieningen

Dit zijn denkvoorbeelden. Gebruik ze om ontbrekende informatie op te schrijven, niet om uit een perceelmaat af te leiden hoeveel dieren je kunt houden.

Onderwerp Erf A: weide en hok aanwezig Erf B: klein erf zonder geschikte weide
Ruimte Er lijkt plaats voor een groep. Toets de weide, droge ligplek en indeling aan het formaat van volwassen dieren. Beweging, wroeten en een groepsplek zijn nog niet overtuigend geregeld. Los dat op vóór aanschaf.
Tijd Er is dagelijks iemand voor water, voer, controle en schoonmaak, plus een vervanger bij afwezigheid. Verzorging hangt af van incidentele hulp. Regel eerst een betrouwbaar dagplan.
Voorzieningen Controleer of hek, doorgangen en drinkplek ook voor volwassen dieren passen. Een passend verblijf, een betrouwbare afscheiding en een drinkplek ontbreken nog.
Volgende stap Vraag naar afstamming, ouderdieren en de huidige groepssamenstelling; controleer de registratie. Stel de aanschaf uit tot ruimte en dagelijkse verzorging geregeld zijn.

In Nederland heb je ook voor hobbymatig gehouden varkens een UBN voor de verblijfplaats nodig. RVO beschrijft een RE status voor hobbybedrijven met vier varkens of minder; controleer welke status bij jouw situatie past. Ook aanvoer en afvoer moet je volgens RVO melden.

Veelgestelde vragen over het landrace varken

Is een landrace varken altijd een Nederlands Landvarken?

Nee. Vraag welke volledige rasnaam of foklijn wordt bedoeld en of de aanbieder de afstamming van het dier kan onderbouwen. De Nederlandse rassenlijst onderscheidt zelfs het Nederlands landvarken van een commerciële lijn met de benaming Nederlands landras.

Kan ik het volwassen formaat uit de rasnaam afleiden?

Niet betrouwbaar voor jouw individuele dier. De gewichtsopgave van de fokkersclub gaat over volwassen zeugen van het Nederlands Landvarken. Vraag daarnaast naar de leeftijd, het geslacht en de ouderdieren van het varken dat je wilt houden.

Wat moet geregeld zijn voordat ik varkens aanschaf?

Een passend verblijf voor de groep, dagelijkse verzorging en toegang tot schoon drinkwater. Controleer daarnaast de Nederlandse registratie en vraag de aanbieder naar de volledige herkomst van de dieren. LICG en RVO behandelen respectievelijk de verzorging en het UBN.