Galloway runderen: raskenmerken en praktische verzorging
Rassenwijzer
Galloway runderen: raskenmerken en praktische verzorging
Galloway runderen zijn van nature hoornloze vleesrunderen met een lange, ruige vacht. Ze worden ook ingezet voor begrazing. Wil je ze houden, kijk dan verder dan het ras: je hebt een passende groep, voldoende voer en water, beschutting, een veilige afrastering en tijd voor verzorging nodig. Controleer bovendien de afstamming en het formaat van de dieren die je op het oog hebt. De Britse rasvereniging beschrijft de raskenmerken; OBN beschrijft de inzet bij begrazing.
Zuidwest Schotland.
Van nature hoornloos, met een lange vacht. De Britse rasvereniging beschrijft zwart, rood en dun.
Vleesproductie en, in Nederland, begrazing van natuurterreinen.
Een Duits fokprogramma noemt ongeveer 580 kg voor koeien en 850 kg voor stieren. Dit zijn rasgegevens uit dat programma, geen gewichten voor ieder dier.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Rastype en geregistreerde namen van Galloway runderen
- Formaat, gewicht en gebruik van Galloway runderen
- Galloway runderen bij begrazing: water, beschutting en afrastering
- Groepshuisvesting en dagelijkse zorg bij het houden van Galloway runderen
- Voer, water en passend materiaal voor Galloway runderen
- Galloway runderen houden: past het bij jouw ruimte en tijd?
- Veelgestelde vragen over Galloway runderen en veiligheid
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een plek voor voer of water
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 32 l – Gobel
Deze trog van 32 liter kun je in de stal of buiten gebruiken voor voer of water.
Let op bij je keuze Bepaal hoeveel troggen de groep nodig heeft en controleer of ook ranglagere dieren erbij kunnen.
Draad voor de afrastering
Schrikdraad 3 mm, Wit met Zwart, 400 m – ZoneGuard Plus
Met deze rol van 400 meter kun je draadlijnen voor een afrastering aanleggen of vernieuwen.
Let op bij je keuze Meet de perceelgrens en bepaal welke draadopstelling en overige onderdelen passen bij jouw dieren en terrein.
Droog voer bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze voerton van 40 liter heeft een afsluitbaar deksel en biedt een vaste plek voor een zak voer.
Let op bij je keuze Controleer of het voer dat je gebruikt droog kan worden bewaard en of de inhoud van de ton volstaat.
| Kenmerk | Wat het je vertelt |
|---|---|
| Herkomst | Zuidwest Schotland. |
| Uiterlijk | Van nature hoornloos, met een lange vacht. De Britse rasvereniging beschrijft zwart, rood en dun. |
| Gebruik | Vleesproductie en, in Nederland, begrazing van natuurterreinen. |
| Volwassen gewicht | Een Duits fokprogramma noemt ongeveer 580 kg voor koeien en 850 kg voor stieren. Dit zijn rasgegevens uit dat programma, geen gewichten voor ieder dier. |
De herkomst en het gebruik voor vlees staan in de Britse rasgeschiedenis. De gewichten komen uit een Duits fokprogramma, niet uit een Nederlandse standaard.
Rastype en geregistreerde namen van Galloway runderen
Galloway is de naam van het runderras én van de Schotse streek waarmee het verbonden is. Een witgeband dier wordt vaak Belted Galloway genoemd, maar een kleurpatroon vertelt je niet in welk stamboek het dier staat. De Britse lijst van erkende fokorganisaties vermeldt Galloway Cattle en Belted Galloway Cattle afzonderlijk. Het geraadpleegde Duitse fokprogramma beschrijft Belted juist als kleurpatroon binnen Galloway. Die buitenlandse indelingen zijn niet automatisch de Nederlandse registratie van jouw dier.
Vraag bij aankoop naar het afstammingsbewijs, de geregistreerde rasnaam en de identificatie van het aangeboden rund. Vraag ook of het om een koe, stier of ander dier gaat en of het een kruising is. Alleen aan een ruige vacht of witte band kun je de afstamming niet vaststellen.
Formaat, gewicht en gebruik van Galloway runderen
Het Duitse fokprogramma noemt Galloways klein tot middelgroot binnen de runderen, met variatie in lichaamsbouw. Voor volwassen dieren vermeldt het ongeveer 125 cm kruishoogte bij koeien en 135 cm bij stieren. Kruishoogte is de hoogte bij het kruis, niet de maat bij de schoft. De gewichten in de tabel zijn eveneens oriëntatiepunten uit dit specifieke fokprogramma. Voor een doorgang, behandelplek of vervoermiddel tellen de werkelijke maten en het gewicht van het betreffende dier. Bekijk de Duitse rasgegevens.
Een rustig temperament staat in dat programma als gewenst kenmerk. Het is geen belofte over het gedrag van een individueel rund. Vraag de vorige houder hoe de dieren reageren wanneer iemand hen benadert, verplaatst of verzorgt, zeker als er kalveren bij lopen.
Galloway runderen bij begrazing: water, beschutting en afrastering
Een ras kiezen is iets anders dan een begrazingsplan maken. Volgens OBN Kennisnetwerk worden Galloways ingezet op droge en natte graslanden, onder meer in het rivierengebied. Dat maakt niet ieder perceel automatisch geschikt. Kijk naar de begroeiing, de toestand van de bodem en wat er verandert wanneer er tijdelijk minder gras beschikbaar is.
- Water: zorg dat de dieren voldoende kunnen drinken. Controleer of de drinkplek voor de hele groep bereikbaar is en wat je doet als de toevoer uitvalt.
- Beschutting: beoordeel of alle dieren bij hitte schaduw kunnen bereiken. De NVWA verlangt bescherming tegen hitte en noemt voldoende schaduw en water voor dieren in de wei. Een dikke vacht vervangt die voorzieningen niet.
- Afrastering: controleer de grenzen en doorgangen van het perceel op beschadigingen. Neem ook de ligging langs een weg of wandelpad mee in je plan voor toezicht en toegang. Kies pas materiaal als je weet welke dieren je houdt en hoe het terrein is ingericht.
Groepshuisvesting en dagelijkse zorg bij het houden van Galloway runderen
Runderen hebben een onderlinge rangorde en besteden dagelijks veel tijd aan voedsel zoeken en opnemen. Let daarom niet alleen op wat er voor de groep als geheel beschikbaar is, maar ook op dieren die bij voer of water worden weggedrukt. De RVO beoordeling van runderen beschrijft dit sociale gedrag en hun voedselzoekgedrag.
Wat controleer je bij je dieren?
- Tel de dieren en kijk of ieder dier zich normaal verplaatst en belangstelling heeft voor voer.
- Controleer drinkwater, beschikbaar voer, beschutting, afrastering en doorgangen.
- Let op een dier dat zich afzondert, minder eet, afwijkend loopt of letsel heeft. Neem bij ziekteverschijnselen, letsel of twijfel contact op met een dierenarts.
- Regel een verzorger die deze controles overneemt wanneer je afwezig bent.
Ook als je runderen als hobby houdt, moet je volgens RVO de verblijfplaats registreren. Runderen in Nederland moeten geregistreerd zijn en twee oormerken dragen. Zoek vóór hun komst uit welke registratie en meldingen voor jouw locatie nodig zijn.
Voer, water en passend materiaal voor Galloway runderen
Een rasnaam is geen rantsoen. Beoordeel het aanwezige gras, het beschikbare andere voer en de conditie van jouw dieren; bespreek vragen over de voeding met iemand die de dieren en het voer kan beoordelen. De NVWA benadrukt passende voeding, voldoende drinken en goede huisvesting.
| Voorziening | Kijk naar | Vraag voor jouw situatie |
|---|---|---|
| Drinkplek | Aantal dieren, groepsgedrag en watertoevoer | Kan ieder dier erbij en kun je de werking controleren? |
| Voerplek | Manier van voeren en samenstelling van de groep | Kan ook een lager geplaatst dier eten? |
| Doorgang en behandelplek | Werkelijke bouw van de dieren en beschikbare ruimte | Kun je de dieren zonder nauwe, onveilige passage begeleiden? |
| Afrastering | Perceelgrens, doorgangen en aanwezige dieren | Kun je de volledige grens controleren en onderhouden? |
Vergelijk voor een aankoop de maten van je dieren en de inrichting van je terrein met de specificaties van het materiaal. De rasgewichten hierboven bewijzen niet dat een bepaald product past.
Galloway runderen houden: past het bij jouw ruimte en tijd?
Deze twee denkbeeldige situaties laten zien welke vragen belangrijker zijn dan alleen de oppervlakte van een weide. Ook terrein A is pas geschikt nadat de dieren en de inrichting daadwerkelijk zijn beoordeeld.
| Vraag | Terrein A: verder beoordelen | Terrein B: eerst aanpassen |
|---|---|---|
| Groep en voer | Er is een plan voor de gekozen groep en voor perioden met minder gras. | De groepssamenstelling en voedselvoorziening zijn nog niet uitgewerkt. |
| Water en schaduw | Drinkwater en schaduw zijn bereikbaar; uitval van water is meegenomen. | Water moet nog worden geregeld en bruikbare schaduw ontbreekt. |
| Toegang en tijd | Een verzorger kan de dieren bereiken en er is vervanging bij afwezigheid. | Het terrein ligt ver weg en niemand kan controles overnemen. |
| Volgende stap | Controleer de dieren, het terrein en de registratie voordat ze komen. | Regel eerst de ontbrekende voorzieningen en verzorging. |
Vraag de fokker of vorige houder naar afstamming, leeftijd, geslacht, huidige groepssamenstelling, gebruikelijk voer en ervaring met hanteren. Bespreek met een dierenarts of ervaren rundveehouder hoe je de zorg op jouw terrein organiseert.
Veelgestelde vragen over Galloway runderen en veiligheid
Zijn Galloway runderen gevaarlijk?
Hoornloos betekent niet ongevaarlijk. Runderen kunnen mensen verwonden door te duwen, te schoppen of een kopstoot te geven. De reactie en hanteerbaarheid verschillen per dier en situatie. Houd bij het verzorgen een vrije uitweg en ga niet achteloos tussen een rund en zijn kalf staan. De RVO bespreekt letselrisico bij runderen, maar kent daarmee niet één risicoklasse toe aan alle Galloways.
Hoeveel weegt een volwassen Galloway?
Het geraadpleegde Duitse fokprogramma noemt ongeveer 580 kg voor koeien en 850 kg voor stieren. Gebruik voor materiaalkeuze of vervoer het gewicht van het betreffende dier, niet alleen dit rasgegeven.
Kunnen Galloways op ieder natuurterrein het hele jaar buiten blijven?
Nee, uit de inzet bij natuurbegrazing volgt niet dat ieder terrein in elk seizoen genoeg voer, water en beschutting biedt. Beoordeel het perceel en maak een plan voor veranderende omstandigheden en voor de dagelijkse verzorging.
