Afrastering voor runderen plannen: van terrein tot toegang
Praktische gids
Afrastering voor runderen plannen: van terrein tot toegang
Een afrastering voor runderen plan je eerst op papier en in de weide, niet vanuit een rol draad. Teken de buitengrens, de drinkplek en alle doorgangen. Schrijf erbij welke runderen in elk vak komen. Bepaal daarna per grensdeel of het een blijvende afscheiding of een verplaatsbare indeling wordt.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Diergroepen, gedrag en terreinrisico's in kaart brengen
- Vaste of verplaatsbare afrastering kiezen op basis van productspecificaties
- Poorten en doorgangen voor dieren, verzorging en hulpdiensten
- Het elektrische deel beoordelen: apparaat, aarding en meting
- De afrastering nalopen op schade, begroeiing en gewijzigde diergroepen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een verplaatsbare weidelijn
Instappaal met Stijgbeugel, 115 cm, Wit – ZoneGuard
Deze instappaal is bedoeld om lijnen voor rundvee op hun plek te houden wanneer je de weide opnieuw indeelt.
Let op bij je keuze Controleer of de paal en de beschikbare ogen passen bij je geleider en de geplande opstelling voor jouw diergroep.
Lint voor een elektrische lijn
Schriklint 20 mm Wit met 9 RVS Draden, 200 m – ZoneGuard Basic
Dit lint is bedoeld voor afrasteringen voor vee en biedt 200 meter materiaal voor lijnen rond de weide.
Let op bij je keuze Vergelijk de breedte van 20 mm en de benodigde lengte met je bevestigingen en terreinplan.
Een afsluitbare elektrische doorgang
Poortgreep met Extra Grote Haak, Zwart – ZoneGuard Basic Poortgreep plus
Deze poortgreep is bedoeld voor veeafrasteringen en helpt een doorgang in de elektrische lijn te openen en te sluiten.
Let op bij je keuze Bepaal op de plek zelf of deze greep bij de geleider past en of de doorgang voldoende ruimte biedt voor het beoogde gebruik.
Controle van de afrastering
Schrikdraadtester met 6 LED Niveaus – ZoneGuard Multilight
Met deze tester kun je aan de afrastering of bij de uitgangen van het apparaat een spanningsniveau aflezen via zes leds.
Let op bij je keuze Bedenk of een aanduiding in ledniveaus volstaat voor de metingen die je wilt vastleggen.
Zo ontstaat een terreinplan waarmee je gericht productspecificaties kunt vergelijken, zonder één hoogte, aantal draden of paalafstand voor iedere weide te veronderstellen.
Diergroepen, gedrag en terreinrisico’s in kaart brengen
Noteer per vak of er volwassen runderen, jongvee of koeien met kalveren lopen. Zijn er dieren met hoorns? Hoe reageren ze op bestaande hekken, en zijn ze gewend aan een elektrische afrastering? Kijk ook naar de groepsgrootte, de ruimte en het beschikbare gras. Dat zijn factoren die volgens afrasteringsbouwer Poda kunnen meespelen bij de druk op een afrastering. Gebruik ze om aandachtspunten te vinden, niet als kant en klaar ontwerp.
Loop vervolgens de grens af. Een schets hoeft niet mooi te zijn; als je de onderstaande plekken later kunt terugvinden, is hij bruikbaar.
| Markeer | Noteer |
|---|---|
| Grens en buren | De buitenrand, bestaande afscheidingen en aangrenzende wegen, paden, percelen of diergroepen. |
| Hoeken en ondergrond | Bochten, eindpunten, sloten, hoogteverschillen en zachte of drassige plekken. |
| Begroeiing | Plekken waar gras, struiken of takken een geplande geleider kunnen raken. |
| Water en beschutting | De drinkplek, de route ernaartoe en de plekken waar dieren bescherming tegen slecht weer kunnen vinden. |
| Toegang en controle | Poorten, voertuigroutes, kwetsbare grensdelen en bereikbare punten voor controle. |
Controleer bij iedere geplande vakindeling of de dieren hun drinkplek kunnen bereiken. Houd in het terreinplan ook rekening met bescherming tegen slechte weersomstandigheden. De Rijksoverheid noemt voldoende water en bescherming van buiten gehouden productiedieren als onderdeel van hun verzorging.
Waarop verschilt een afrastering voor jongvee van die voor een volwassen groep?
Beoordeel bij kalveren en jongvee of de openingen en de onderzijde van de gekozen afscheiding ook de kleinste dieren binnen het bedoelde vak houden. Kijk bij alle groepen naar hoeken, poorten en plekken waar dieren dicht bij de grens komen. Een oplossing voor volwassen koeien is niet vanzelf geschikt voor een groep met kalveren. Ook fabrikant PATURA maakt onderscheid tussen opstellingen voor verschillende rundergroepen en tussen een buitenrand en een afscheiding binnen de weide; de getoonde opstellingen zijn geen algemene Nederlandse norm.
Vaste of verplaatsbare afrastering kiezen op basis van productspecificaties
Geef ieder grensdeel eerst een functie. Een blijvende buitengrens en een lijn waarmee je binnen de weide vakken verandert, hoeven niet dezelfde uitvoering te krijgen. Bij beweidingssystemen worden vaste buitengrenzen en verplaatsbare binnenlijnen ook afzonderlijk beschreven door de University of Missouri Extension. Gebruik die buitenlandse voorlichting als ontwerpinzicht, niet als Nederlandse technische standaard.
| Situatie | Onderzoek eerst | Vraag na in de productspecificaties |
|---|---|---|
| Blijvende buitengrens | Een vaste afscheiding die bij de aanwezige diergroep en omgeving past. | De bedoelde toepassing, constructie van hoeken en eindpunten en aansluiting op poorten. |
| Vakken die geregeld veranderen | Een verplaatsbare afscheiding binnen een afzonderlijk beoordeelde buitengrens. | Geschiktheid voor de diergroep, gebruiksaanwijzing en benodigde onderdelen voor de gekozen opstelling. |
| Kwetsbare hoek of veelgebruikte poort | Een afzonderlijke oplossing voor dat punt. | Of paal, bevestiging en poort passen bij de plaatselijke belasting en het dagelijks gebruik. |
Vergelijk pas daarna de benodigde onderdelen. In de afrasteringscategorie van Farmora vind je onder meer routes naar palen, geleiders, apparaten en doorgangen. De categorie zegt niet of een afzonderlijk artikel geschikt is voor jouw runderen: controleer daarvoor de specificaties en installatievoorschriften van het gekozen product.
Poorten en doorgangen voor dieren, verzorging en hulpdiensten
Teken poorten voordat je de grens in materiaal verdeelt. Schrijf bij iedere doorgang wie of wat erdoor moet: een diergroep, een verzorger, een gebruikelijk voertuig of iemand die hulp aan dieren komt verlenen. Controleer op de plek zelf de benodigde vrije doorgang, de draairichting, de ondergrond en of de poort betrouwbaar sluit. Denk ook aan toegang wanneer een ander de verzorging overneemt. De University of Missouri Extension betrekt dierverplaatsing, werktuigen, water en de ligging van doorgangen bij een weideplan.
- Dierenroute: kun je een groep verplaatsen zonder haar langs een andere groep of een doodlopende hoek te leiden?
- Dagelijkse verzorging: blijft de drinkplek bereikbaar zonder een dierdoorgang onnodig open te laten?
- Voertuigen en hulp: is duidelijk welke toegang bruikbaar is en wie haar kan openen?
- Verplaatsbaar vak: kun je het vak openen en weer afsluiten zonder de buitengrens onbedoeld te openen?
Komt er een elektrische afrastering bij een doorgang, plan dan een poort of een daarvoor ontworpen overgang. De handleiding van PATURA waarschuwt ervoor mensen door, onder of over elektrische draden te laten passeren. Grenst de afrastering aan een openbaar pad, beoordeel dan apart hoe bezoekers veilig langs de grens kunnen komen en volg de voorschriften van het daadwerkelijk gekozen systeem.
Het elektrische deel beoordelen: apparaat, aarding en meting
Wordt een grensdeel elektrisch? Leg dan de geplande rasterlengte, begroeiing, diergroep en beschikbare stroombron vast. Vergelijk vervolgens apparaten op hun opgegeven toepassing en prestaties onder belasting: de spanning van een los apparaat vertelt niet hoe de aangelegde afrastering werkt. PATURA licht deze selectiecriteria toe.
- Apparaat: past de opgegeven toepassing bij de geplande lijn en de beschikbare stroombron?
- Aarding: waar is er ruimte voor het aardingssysteem volgens de handleiding van het gekozen apparaat? Houd rekening met de plaatselijke bodem.
- Meting: waar kun je de afrastering na aanleg en na wijzigingen veilig bereiken met een geschikte tester? Noteer het meetpunt en de uitkomst, zodat je een verandering kunt herkennen.
Beoordeel apparaat, aarding, verbindingen en geleiders samen. Gebruik voor de daadwerkelijke aansluiting en het onderhoud de handleiding van het gekozen apparaat; de PATURA handleiding voor drie specifieke modellen is een voorbeeld, geen universele installatiehandleiding.
De afrastering nalopen op schade, begroeiing en gewijzigde diergroepen
Bewaar de schets als inspectieroute. Loop de weide en de grens na voordat je dieren in een nieuw vak brengt, na het verplaatsen van een lijn en na gebeurtenissen die schade kunnen hebben veroorzaakt. Oregon State University Extension noemt onder meer gebroken of gevallen draden en gevaarlijk materiaal in de weide als punten voor een controle vóór het inscharen. Controleer bij een elektrische lijn ook begroeiing en de werking met een geschikte tester; PATURA beschrijft hoe contact met begroeiing de belasting beïnvloedt.
| Controlepunt | Kijk na |
|---|---|
| Hoeken en eindpunten | Staan onderdelen nog stevig en zijn geleiders heel? |
| Poorten | Werken scharnieren en sluitingen, en blijft de doorgang vrij? |
| Begroeiing en terrein | Raakt begroeiing de lijn of is de ondergrond bij een druk gebruikte plek veranderd? |
| Elektrisch deel | Wat meet je op de gekozen punten, en zijn verbindingen zichtbaar beschadigd? |
| Diergroep en toegang | Zijn er kalveren bijgekomen of zijn drinkroute, vakindeling of gebruik van een pad veranderd? |
Noteer waar je een afwijking vond, wat je hebt aangepast en wat de hercontrole liet zien. Gebruik een vak met een onbetrouwbare grens pas weer wanneer de afscheiding voor de aanwezige dieren passend is en opnieuw is gecontroleerd.
