Aanvullende voeding voor biggen bespreken en veilig voorbereiden
Praktische gids
Aanvullende voeding voor biggen bespreken en veilig voorbereiden
Een big die achterblijft, heeft niet automatisch melkpoeder nodig. Kijk eerst of hij bij de zeug drinkt en bespreek je waarnemingen met een varkensdierenarts of voedingsadviseur. Bij pasgeboren biggen verdient de opname van zeugenbiest bijzondere aandacht. Aanvullende melk wordt in de voorlichting van Teagasc beschreven als aanvulling op zeugenmelk, niet als vanzelfsprekende vervanging ervan.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Waarnemingen vastleggen en extra voeding met een deskundige bespreken
- Producten beoordelen op levensfase, etiket en deskundig advies
- Bereiding en schoonmaak hygiënisch voorbereiden
- Dagelijks controleren of biggen het voer bereiken
- Bij slechte voeropname of ziekteverschijnselen de dierenarts raadplegen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Handen wassen bij het voeren

Vloeibare Handzeep met Frisse Geur 1 l – Excellent Hand Clean
Met deze vloeibare handzeep was je je handen voor je schone hulpmiddelen gebruikt bij de bereiding van aanvullende voeding.
Let op bij je keuze Zorg dat er bij de plek waar je de voeding bereidt een wastafel beschikbaar is.
Waarnemingen vastleggen en extra voeding met een deskundige bespreken
Noteer om welke big en toom het gaat, hoe oud de big is en sinds wanneer je verschil ziet. Kijk tijdens het zogen of de big een speen bereikt en zichtbaar drinkt. Controleer dat opnieuw: volgens het LICG concurreren biggen om spenen en krijgt een big niet vanzelf melk van een andere speen als zijn vaste speen onvoldoende melk geeft.
| Wat zie je? | Wat geef je door? |
|---|---|
| Eén big blijft achter | Welke big is het, bereikt hij een speen en zie je hem drinken? |
| Meer biggen vallen op | Om welke biggen gaat het en wat zie je bij de zeug en tijdens het zogen? |
| Er is al voer aangeboden | Welk product was dat, wat nam de betreffende big zichtbaar op en wat bleef liggen? |
Vraag wat de mogelijke oorzaak eerst aan onderzoek of zorg vraagt en welk doel aanvullende voeding in deze situatie zou hebben. Bespreek bij een pasgeboren big ook of hij zeugenbiest heeft opgenomen. De beslisondersteuner voor zorgbehoevende biggen noemt zelfstandig eten, drinken en gedrag als aandachtspunten en verwijst bij twijfel naar de dierenarts.
Producten beoordelen op levensfase, etiket en deskundig advies
Maak eerst duidelijk of het gaat om ondersteuning van een zogende big of om voeding in een latere fase. Bespreek daarna pas een concreet product. Controleer voor welke diersoort en toepassing het volgens het etiket is bedoeld en lees de gebruiksaanwijzing en bewaarvoorschriften op de verpakking.
Bij mengvoeders vermeldt het etiket volgens de NVWA onder meer of het voer aanvullend of volledig is, de bedoelde diersoort, de gebruiksaanwijzing, de minimale houdbaarheidsdatum en een partijcode. Een aanvullend mengvoeder is alleen in combinatie met ander voer toereikend als dagrantsoen. Laat de adviseur beoordelen hoe een voorgesteld product past bij wat de big verder opneemt. Is de toepassing of levensfase onduidelijk, vraag dan eerst om opheldering.
Bereiding en schoonmaak hygiënisch voorbereiden
Wordt een product gekozen dat je moet bereiden? Leg dan de verpakking met de actuele gebruiksaanwijzing klaar en spreek af wie de bereiding en schoonmaak uitvoert. Gebruik schone hulpmiddelen en volg voor bereiden en bewaren de instructies van dat product. Neem geen mengverhouding van een ander product over.
Verwijder resten van bereide melk voordat je een bakje opnieuw vult. Teagasc waarschuwt dat melkresten in een warm kraamhok kunnen bederven en adviseert schone materialen. Gebruik je een automatisch systeem, volg dan voor het reinigen en doorspoelen de instructies van de fabrikant.
Dagelijks controleren of biggen het voer bereiken
Een lege voerbak vertelt niet welke big heeft gegeten. Kijk daarom of de big om wie het gaat de voerplek bereikt en zelf iets opneemt. Noteer ook of voer achterblijft en of de voorziening schoon en bruikbaar blijft. Volgens de Nederlandse welzijnseisen die RVO toelicht moet een voedersysteem ook zwakkere varkens voldoende voer laten krijgen.
Controleer eveneens de drinkvoorziening. Voor varkens ouder dan twee weken geldt volgens RVO dat zij voortdurend voldoende vers water moeten hebben, ook als zij brijvoer krijgen. Bespreek voor jongere biggen welke voorziening bij het afgesproken plan past. Geef je waarnemingen per big terug aan de adviseur, zodat duidelijk is of het plan in de praktijk werkt.
Bij slechte voeropname of ziekteverschijnselen de dierenarts raadplegen
Bel de dierenarts als een big niet zelfstandig drinkt of eet, sloom of koud aanvoelt, diarree heeft of achteruitgaat. Wacht bij een snel verzwakkende big niet op de volgende geplande voercontrole. De beslisondersteuner voor zorgbehoevende biggen noemt onder meer zelfstandig eten en drinken, sloomheid en koud aanvoelen als punten voor beoordeling en adviseert bij twijfel de dierenarts te raadplegen.
Vertel wanneer de verandering begon, wat je bij het zogen en voeren zag, welk product eventueel is aangeboden en of andere biggen dezelfde verschijnselen vertonen. Verander bij slechte opname niet zelf de concentratie of het product, maar laat de big en het voerplan opnieuw beoordelen.
Is melkpoeder voor biggen hetzelfde als gewoon melkpoeder?
Ga daar niet van uit. De naam ‘melkpoeder’ vertelt niet of een product voor biggen en hun levensfase geschikt is. Controleer de bedoelde diersoort en gebruiksaanwijzing op het etiket en bespreek de keuze met de deskundige. De NVWA beschrijft welke gegevens op het etiket van mengvoeders staan.