Ongedierte

Wilde konijnen van het erf weren: schade beoordelen en kwetsbare plekken beschermen

Illustratie van een wild konijn naast een moestuinbed met gaas.

Praktische gids

Wilde konijnen van het erf weren: schade beoordelen en kwetsbare plekken beschermen

Wil je wilde konijnen van het erf weren? Begin bij de planten die schade oplopen. Leg vast wat je ziet, controleer of een konijn de waarschijnlijke oorzaak is en bescherm daarna die plek. Een raster rond een plantvak of bescherming rond een boom is gerichter dan meteen het hele erf afsluiten. Onderzoek naar konijnenoverlast, gepubliceerd door BIJ12 beschrijft zulke fysieke maatregelen, maar biedt geen garantie voor jouw tuin.

Illustratie van een wild konijn naast een moestuinbed met gaas.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Schadeplekken vastleggen en de oorzaak controleren
  3. Kwetsbare plekken afschermen en de bescherming onderhouden
  4. Afweermiddelen voor konijnen: etiket, andere dieren en beperkingen
  5. Afscherming nalopen op openingen, slijtage en nieuwe schade
  6. Lokale regels voor wilde konijnen en toegestane maatregelen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Dieren bij de schadeplek observeren

Observatiecamera met Foto's tot 16 MP en Full HD Video – Resoluut

Observatiecamera met Foto's tot 16 MP en Full HD Video – Resoluut

Met een observatiecamera kun je beweging bij beschadigde planten als foto of video vastleggen en beter nagaan welke dieren er langskomen.

Let op bij je keuze Richt de camera op de schadeplek en vergelijk de opnames met nieuwe vraat; een opname alleen bewijst niet welk dier de schade veroorzaakte.

Schadeplekken vastleggen en de oorzaak controleren

Maak een foto van de beschadiging en noteer de datum en de plek. Kijk bij een volgende ronde of er nieuwe schade is. Zo kun je later beoordelen of bescherming op die plek verschil maakt.

Eenvoudige kaart van de schade
Wat zie je? Wat noteer je?
Aangevreten planten of schors Welke plant en welk deel zijn beschadigd? Maak een foto.
Een mogelijke doorgang Waar zit de opening ten opzichte van de schadeplek?
Een graafplek Waar ligt die? Verander de plek niet zolang onduidelijk is wat eronder zit.

Vraat aan planten of schors kan bij konijnen passen, maar is op zichzelf geen bewijs. Hazen kunnen vergelijkbare vraatsporen achterlaten. Een tam konijn dat mogelijk is ontsnapt, vraagt ook om een andere beoordeling dan een wild konijn. Kijk daarom of je het dier zelf ziet en of waarneming, schadeplek en mogelijke toegang bij elkaar passen. BIJ12, Kennisdocument Konijn.

Zie je een hol dat mogelijk bij een burcht hoort? Maak het niet dicht. Een konijnenburcht kan meer dan één ingang hebben, en van buiten is niet altijd duidelijk of een gang wordt gebruikt. BIJ12 legt uit hoe konijnen burchten gebruiken.

Kwetsbare plekken afschermen en de bescherming onderhouden

Kies de bescherming die past bij de schadeplek. Rond een moestuinbed kun je een gaasafscherming beoordelen; bij vraat aan een jonge boom is bescherming rond de stam een gerichtere optie. Kijk ook of een bestaande afscheiding alleen bij een poort of aansluiting een opening heeft. Rasters en boombeschermers worden beschreven in onderzoek naar konijnenoverlast in stedelijk gebied.

Controleer vóór je een plek afsluit of er mogelijk al dieren binnen zijn. Bekijk ook of de gekozen bescherming planten bereikbaar laat via een onderrand, hoek of toegangspoort. Houd een vermoedelijke burcht buiten werkzaamheden aan de afscherming; vraag bij twijfel over gevolgen voor de dieren eerst advies aan de provincie of omgevingsdienst. BIJ12 beschrijft de bescherming van burchten en rustplaatsen.

Afweermiddelen voor konijnen: etiket, andere dieren en beperkingen

Een productnaam bewijst niet dat een middel op jouw planten mag worden gebruikt of daar werkt. Bepaal eerst welk product je voor je hebt. Is het een gewasbeschermingsmiddel of biocide, zoek dan de toelating voor dat exacte middel op en lees het actuele wettelijke gebruiksvoorschrift én het etiket. Daarin staan de toegelaten toepassingen en maatregelen ter bescherming van mens, dier en milieu. Ctgb over gebruiksvoorschriften en Ctgb over de toelatingendatabank.

  • Past de toegelaten toepassing bij de plant en de plek die je wilt beschermen?
  • Is het middel bestemd voor jouw type gebruiker?
  • Welke beperkingen staan er voor kinderen, huisdieren, andere dieren of eetbare gewassen?

Kun je die vragen voor het exacte product niet beantwoorden, gebruik het dan niet op goed geluk. Van geen enkel afweermiddel wordt hier werking of geschiktheid voor een specifieke tuin verondersteld.

Afscherming nalopen op openingen, slijtage en nieuwe schade

Loop dezelfde schadeplekken opnieuw langs na het plaatsen van de bescherming en na werk in de tuin. Gebruik de eerste foto als vergelijking. Kijk daarbij naar:

  • ruimte onder het gaas en bij de poort;
  • hoeken, aansluitingen en losse bevestigingen;
  • verschoven bescherming rond planten of stammen;
  • nieuwe vraat of graafactiviteit binnen én buiten de afgeschermde plek.

Zie je binnen de afscherming opnieuw schade, controleer dan eerst de vermoedelijke toegangsweg en de aanwezigheid van dieren. Herstel een gewone opening in de afscherming, maar sluit geen hol af dat mogelijk wordt gebruikt. BIJ12 over burchten en barrières.

Lokale regels voor wilde konijnen en toegestane maatregelen

Wilde konijnen vallen in Nederland onder soortenbescherming. Het opzettelijk vangen van wilde konijnen en het beschadigen van vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen zijn verboden, behoudens toepasselijke juridische uitzonderingen of toestemming. Ga dus niet zelf een vermoedelijke burcht afsluiten, dieren vangen of dieren elders uitzetten. Vraag bij een voorgenomen ingreep aan de provincie of omgevingsdienst wat in jouw situatie geldt. BIJ12, Kennisdocument Konijn.

Wil je een nieuwe erfafscheiding bouwen? Controleer voor jouw locatie in het Omgevingsloket of een vergunning of melding nodig is. Dat is een andere vraag dan de gevolgen van de maatregel voor wilde dieren. Rijksoverheid over de Vergunningcheck.