Praktische gids

Kosten van een varkenshouderij in kaart brengen

Wat kost een varkenshouderij? Zonder locatie, bedrijfsopzet en afspraken over de afzet is één bedrag niet bruikbaar. Maak eerst onderscheid tussen investeringen, terugkerende kosten en het moment waarop geld binnenkomt of uitgaat. Verzamel daarbij je eigen offertes en contractvoorwaarden. Met dat overzicht kan een agrarisch adviseur je plan beoordelen. KVK legt deze onderdelen van een financieel plan uit.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Locatie, omvang, doel en afzet van de varkenshouderij

Noteer waar je wilt ondernemen, welke dieren je wilt houden, hoeveel dieren je gemiddeld verwacht en wat je verkoopt. Een opzet met zeugen en verkoop van biggen vraagt om andere voorzieningen en afzetafspraken dan een opzet waarin je biggen aankoopt en vleesvarkens aflevert. Leg vast of je een bestaande stal gebruikt, verbouwt of nieuw bouwt.

Vraag een mogelijke afnemer wat precies wordt afgenomen, welke prijsbasis en gewichtseenheid gelden, wie het vervoer betaalt en wanneer betaling volgt. Zet een verwachte afname niet als zekere opbrengst in je raming zolang de voorwaarden niet vastliggen.

Investeringen bij de start en terugkerende bedrijfskosten

Maak een lijst voor de start: grond of pacht, stal of verbouwing, inrichting, watervoorziening, mestopslag, materieel en eventueel de eerste dieren. Onderzoek ook of je voor deze bedrijfsopzet varkensrechten nodig hebt. Begroot huisvesting pas nadat je hebt nagegaan welke eisen voor de betrokken diercategorieën gelden. RVO over varkensrechten; RVO over huisvesting en verzorging.

Noteer apart de terugkerende posten, zoals voer, aankoop van dieren, water, energie, arbeid, diergeneeskundige begeleiding, onderhoud, verzekering, vervoer, mestafzet en administratie. Voeg financieringslasten en de kosten van toekomstige vervanging toe. Het kostenoverzicht van Agrimatie laat zien waarom alleen naar voer en de verkoopopbrengst kijken te beperkt is.

Houd vervolgens resultaat en beschikbare middelen uit elkaar. Een stal aanschaffen, daarop afschrijven en een lening aflossen zijn niet dezelfde posten. Zet daarom naast een begroting van opbrengsten en kosten ook een overzicht van verwachte ontvangsten en betalingen per maand. KVK onderscheidt investeringen, financiering, exploitatie en liquiditeit.

Bron, datum en eenheid van voer, gewicht en prijzen

Kopieer deze tabel naar een document of spreadsheet en vul je eigen gegevens in. Noteer voor elke waarde de bron, peildatum, periode en eenheid. Vermeld bij bedragen ook of ze met of zonder btw zijn opgegeven. Een offerte voor voer per zak is pas te vergelijken met begroot verbruik per kilogram nadat je beide naar dezelfde eenheid hebt omgerekend. Gebruik voor opbrengsten de gewichtsbasis uit de afspraak met je afnemer. KVK adviseert financiële verwachtingen te onderbouwen met onder meer offertes en afspraken.

Koop je voer per zak en ken je zelf de prijs, het verpakkingsgewicht en de dagelijkse hoeveelheid? Dan kun je die afzonderlijke kosten berekenen met de Farmora rekenhulp voor voerkosten. De rekenhulp bepaalt geen rantsoen en maakt geen begroting voor je bedrijf.

Kosten en opbrengsten in verschillende scenario’s

Begin met de waarden waarvoor je een bron hebt. Verander daarna steeds één aanname en vergelijk zowel het verwachte resultaat als de maanden waarin geld beschikbaar moet zijn. Zo blijft zichtbaar waar een verschil vandaan komt. KVK raadt verschillende berekeningen bij onzekerheid aan.

• Duurder voer: houd de begrote hoeveelheid gelijk en wijzig alleen de prijs per kilogram. Het kostenverschil is de hoeveelheid maal het prijsverschil.
• Lagere verkoopopbrengst: houd het aantal afgeleverde dieren gelijk en wijzig de prijs op de gewichtsbasis uit je afzetafspraak.
• Latere betaling: laat de opbrengst gelijk, maar verschuif de ontvangst naar de nieuwe betaaldatum. Kijk welke betalingen intussen doorgaan.
• Minder afgeleverde dieren: pas de verwachte afvoer aan en bepaal welke kosten daardoor werkelijk mee veranderen.

Neem een gepubliceerd sectorsaldo niet over als jouw verwachte winst. Wageningen wijst er bij varkens op dat onder meer arbeid, bouwkosten en algemene kosten buiten dat saldo kunnen vallen; mestafzet wordt afzonderlijk besproken. Lees de toelichting van Wageningen.

Lokaal advies over regels, ziektepreventie, afzet en belastingen

Laat vóór een investering de mogelijkheden voor jouw locatie en omvang controleren. In Nederland heeft een locatie met varkens een UBN nodig. Of en hoeveel varkensrechten je nodig hebt, moet je voor jouw situatie nagaan. Bij nieuwvestiging of uitbreiding spelen ook het omgevingsplan en plaatselijke omstandigheden mee. RVO over het UBN, RVO over varkensrechten en het Informatiepunt Leefomgeving over locaties bieden hiervoor een vertrekpunt.

Bespreek met een dierenarts de begeleiding en preventie die bij je opzet passen. Controleer met een agrarisch adviseur de kosten van mestafzet, registratie, vervoer en de voorwaarden van je afnemer. Voor de aanvoer en afvoer van varkens gelden meldregels en een bedrijfsregister; neem de uitvoering daarvan mee in je planning. RVO licht de registratie van varkens toe.

Laat een accountant of belastingadviseur tot slot nagaan hoe btw, investeringen en je rechtsvorm in jouw begrotingen horen. De Belastingdienst beoordeelt ondernemerschap voor de inkomstenbelasting en voor de btw afzonderlijk. Lees de uitleg van de Belastingdienst.