Praktische gids

Temperatuur bij paarden meten bij vermoeden van koorts

Voelt je paard warm aan of gedraagt het zich anders dan normaal? Meet de temperatuur rectaal als dat veilig kan. Noteer de uitslag en het tijdstip, maar kijk ook naar je paard: een meting vertelt niet wat er aan de hand is. Is je paard duidelijk ziek of in nood, bel dan de dierenarts zonder eerst een meting af te wachten.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Warm aanvoelen of een gemeten temperatuur?

Een warme huid is geen betrouwbare maat voor de lichaamstemperatuur. Ook een hogere gemeten waarde heeft niet altijd dezelfde betekenis. Na inspanning of verblijf in de volle zon kan de temperatuur tijdelijk stijgen. Vertel daarom aan de dierenarts wat je paard vlak voor de meting deed. Koorts en oververhitting vragen om een verschillende beoordeling. Lees meer over dat onderscheid in het Merck Veterinary Manual.

Temperatuur van je paard meten en de uitslag noteren

Gebruik een geschikte digitale thermometer en meet rectaal. Ga rustig naast de achterhand staan, buiten de ruimte direct achter het paard. Doe wat glijmiddel op de punt, breng de thermometer voorzichtig in zonder te forceren en houd hem vast tot het meetsignaal klinkt. Verzet je paard zich of kun je niet veilig blijven staan? Stop en vertel de dierenarts dat meten niet lukte. Vraag je dierenarts om de handeling voor te doen als je er niet vertrouwd mee bent. Rutgers University beschrijft de meetwijze en de veiligheid daarbij.

Als oriëntatie noemt de Nederlandse paardenpraktijk Paardendokters voor een gezond volwassen paard 37,4 tot 38,0 °C. De praktijk spreekt vanaf ongeveer 38,4 °C van verhoging en vanaf ongeveer 38,9 °C van koorts. Dit zijn richtwaarden van die praktijk, geen grens waarmee je thuis ziekte kunt vaststellen of uitsluiten. Voor pasgeboren veulens gelden andere waarden. Bekijk de toelichting van Paardendokters.

Schrijf op wat de thermometer aangaf, ook als de waarde je niet opvalt. Vermeld of je paard in rust stond, net gewerkt had of in de zon stond. Oogt het verder goed en twijfel je over een meting na inspanning of warmte? Overleg of je later in rust opnieuw moet meten. Stel een telefoontje niet uit als je paard ziek oogt.

Invulkaart voor het gesprek met de dierenarts

Gebruik voor iedere poging een regel. Lukte meten niet, schrijf dan ‘niet gemeten’ in plaats van een waarde te schatten.

Gedrag, drinken en het tijdsverloop noteren

Beschrijf wat je zelf hebt gezien en wanneer je het zag. De voorgeschiedenis, waaronder vervoer en contact met mogelijk zieke paarden, kan de dierenarts helpen bij de beoordeling. Het Merck Veterinary Manual licht toe welke voorgeschiedenis relevant kan zijn.

• Gedrag: is je paard alert zoals gewoonlijk, opvallend stil of moeilijk ter been?
• Eten en drinken: heb je het zien eten en drinken? Schrijf ‘niet gezien’ als je het niet weet.
• Andere veranderingen: zie je bijvoorbeeld hoesten, neusuitvloeiing, een zwelling, een wond of een opvallende ademhaling?
• Tijdsverloop: wanneer merkte je de eerste verandering op en verandert de situatie?
• Omstandigheden: noteer recente inspanning, warmte, vervoer en klachten bij andere paarden op stal.

Een normale temperatuur maakt opvallend gedrag of slecht eten niet onbelangrijk. Een Nederlandse dierenartsenpraktijk adviseert ook bij twijfel over de toestand van je paard te bellen voor overleg. Bekijk de aandachtspunten van dierenartsenpraktijk V.U.G..

Wanneer bel je de dierenarts bij vermoeden van koorts?

Bel je eigen dierenarts bij een verhoogde temperatuur in rust, een onverwacht lage meting of een paard dat ziek oogt. Je hoeft niet zelf te bepalen of een getal officieel ‘koorts’ heet. Geef de waarde en je waarnemingen door; de dierenarts beoordeelt wat nodig is.

Bel direct als een veulen ziek of koortsig is, als een been snel dikker wordt of als je een dieper wondje bij een gewricht of peesschede ziet. Vraag ook onmiddellijk veterinaire hulp bij ernstige tekenen van oververhitting, zoals zwaar ademen bij hitte. Wacht bij zulke klachten niet tot temperaturen lukt. Paardendokters bespreekt spoedsignalen bij veulens en benen; het Merck Veterinary Manual behandelt oververhitting als spoedgeval.

Wat geef je door als je de dierenarts belt?

Begin met hoe je paard er nu aan toe is. Geef daarna de gemeten waarde door, of zeg dat meten niet veilig lukte. Noem het tijdstip, de omstandigheden, wanneer de veranderingen begonnen en wat je aan gedrag, eten, drinken en ademhaling hebt gezien. Houd de invulkaart bij de hand, zodat je niets hoeft te raden.