Varkensrassen vergelijken voor jouw erf en houderij
Kennisbank
Varkensrassen vergelijken voor jouw erf en houderij
Welk varkensras bij jouw erf past, bepaal je eerst aan de hand van je houderijdoel, de ruimte voor een groep en wat je dagelijks kunt verzorgen. Vergelijk daarna pas uiterlijk en volwassen formaat. Ook een kleiner varken heeft gezelschap van soortgenoten, beschutting, water en gelegenheid om te wroeten nodig. Het LICG legt deze behoeften uit.

Inhoudsopgave
- Alle gidsen over dit onderwerp
- Producten bij deze gids
- Je houderijdoel en beschikbare ruimte in kaart brengen
- Raskenmerken vergelijken op basis van verifieerbare gegevens
- Dagelijkse verzorging en tijd per ras inschatten
- Uitrusting en toegang tot het varkensverblijf afstemmen
- Verder lezen in de afzonderlijke rasprofielen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een plek voor voer of water

Voerbak en Drinkbak van Zwart Kunststof, 15 l – Vplast
Deze kunststof bak van 15 liter kun je gebruiken voor voer of water op een vaste plek in de stal.
Let op bij je keuze Controleer de afmetingen en bepaal of alle dieren voldoende toegang hebben en of je de bak gemakkelijk kunt reinigen.
De afrasteringslijn uitzetten

Kunststof Instappaal, 105 cm, Wit – ZoneGuard
Deze instappaal biedt ogen voor koord, draad of lint langs de gekozen lijn van een weide.
Let op bij je keuze Vergelijk de oogverdeling met je geleider en beoordeel de volledige afrastering op plekken waar varkens kunnen wroeten.
Water of spullen meenemen

Flexibele Emmer met Twee Handgrepen, 40 l, Blauw – Vplast V-Trug Flexi
Met deze flexibele emmer van 40 liter en twee handgrepen kun je water of spullen meenemen tijdens je ronde over het erf.
Let op bij je keuze Loop de route naar de waterplek na en bedenk hoeveel gewicht je onderweg prettig kunt dragen.
In het kort: teken je beschikbare ruimte, vergelijk de gedocumenteerde kenmerken in de tabel en loop je verzorgingsroute na. Een rasbeschrijving voorspelt niet hoe groot of hoe gemakkelijk een individueel dier zal zijn.
Je houderijdoel en beschikbare ruimte in kaart brengen
Wil je varkens houden als hobby, voor educatie, voor natuurbeheer of binnen een productiehouderij? Noteer ook welke dieren je wilt houden en of je wilt fokken. Zo kun je de huisvesting beoordelen voor de groep die je werkelijk voor ogen hebt. Het LICG adviseert varkens niet alleen te houden. De welzijnseisen van RVO gelden ook voor hobbyhouders; de wettelijke vloeroppervlakten verschillen onder meer per diercategorie en gewicht.
Wat teken je op een schets van je erf?
| Label | Teken of noteer | Vraag voor jouw erf |
|---|---|---|
| A. Buitenruimte | Het bereikbare terrein en delen die tijdelijk niet bruikbaar zijn. | Blijft er een bruikbare plek over als een deel nat of omgewroet raakt? |
| B. Rustplek | De overdekte plek en de vrije ruimte daarbinnen. | Kunnen de beoogde dieren er rusten en kun je de plek schoonmaken? |
| C. Verzorgingsroute | Poorten en de route naar voer, water en verblijf. | Kun je voorzieningen bereiken zonder een doorgang onbeheerd open te laten? |
| D. Tijdelijke afzondering | Een mogelijke plek om een dier afzonderlijk te bekijken. | Kun je die plek bereiken en het dier blijven verzorgen? |
Voor een geschikte varkensweide noemt het LICG als houderijadvies, afhankelijk van type en grootte van de dieren, minimaal 75 m² per varken, met daarnaast ruimte voor bijvoorbeeld het hok. Het adviseert meer ruimte om te voorkomen dat de hele weide modderig wordt. Dit weideadvies is niet de wettelijke stalmaat. Toets die afzonderlijk aan de toepasselijke regels bij RVO.
Raskenmerken vergelijken op basis van verifieerbare gegevens
De bronnen hieronder beschrijven rassen en een hobbymatig gehouden variant op verschillende manieren. Een genoemd gewicht is geen garantie voor het aangeboden dier. Waar de geraadpleegde rasbron geen volwassen gewicht geeft, staat dat als onbekend in deze vergelijking.
| Ras of variant | Gedocumenteerd kenmerk | Volwassen gewicht in deze bron | Wat vraag je na? | Bron |
|---|---|---|---|---|
| Bonte Bentheimer | Middelgroot landvarken met loboren en onregelmatige zwarte vlekken. | De rasvereniging noemt 180 kg voor een zeug en 250 kg voor een beer. | Wat is de afstamming en hoe groot zijn de volwassen ouderdieren? | Nederlandse rasvereniging |
| Nederlands landvarken | Het huidige ras ontstond volgens de fokkersclub mede door inkruising met Deense en Duitse landvarkens. | Onbekend in de geraadpleegde bron. | Welke gegevens heeft de fokker over de betreffende dieren en hun ouders? | Fokkersclub Nederlands Landvarken |
| Kunekune | De Nieuw Zeelandse rasvereniging beschrijft een gedrongen bouw met kortere poten en snuit. | De vereniging noemt 60 tot 200 kg voor volwassen dieren. | Wat is bekend over de volwassen verwanten? Ga niet af op de aanduiding ‘mini’. | Rasbeschrijving en toelichting op formaat |
| Göttinger varken | Een variant die ook als minivarken wordt aangeduid; volgens het LICG zijn raszuivere dieren in Nederland nauwelijks te vinden. | Voor raszuivere dieren noemt het LICG 40 tot 60 kg. | Gaat het werkelijk om een raszuiver dier of om een kruising? | LICG |
De cijfers voor de Kunekune komen van een Nieuw Zeelandse rasvereniging, niet uit een Nederlandse norm voor huisvesting. Vraag bij ieder aangeboden dier naar leeftijd en herkomst. Een foto van een big is geen betrouwbare maat voor het volwassen verblijf.
Dagelijkse verzorging en tijd per ras inschatten
Een vaste verzorgingstijd per ras kun je uit deze rasbeschrijvingen niet afleiden. Loop liever je eigen route langs: kun je het water controleren, alle dieren zien, de rustplek nakijken, mest verwijderen en het materiaal om te onderzoeken en te wroeten beoordelen? RVO stelt eisen aan vers water, toegang tot voer en hokverrijking.
Voorbeeld: je overweegt twee jonge varkens en de waterplek ligt aan de andere kant van de weide. Loop met je gebruikelijke gereedschap naar die plek. Kun je haar bereiken, reinigen en bijvullen, ook als de grond nat is? Wat je daarbij ontdekt, zegt iets over jouw inrichting; het maakt geen van de rassen vanzelf onderhoudsarm.
Let tijdens de dagelijkse ronde ook op veranderingen in eten, bewegen en gedrag. Neem bij ziekteverschijnselen of een duidelijke verandering contact op met een dierenarts. Het LICG beschrijft de verzorging en gezondheidscontrole.
Uitrusting en toegang tot het varkensverblijf afstemmen
Gebruik label C van je schets voordat je een poort, voerbak of andere voorziening kiest. Noteer de vrije doorgang, de route met schoonmaakgereedschap en de beschikbare plek rond voer en water. Vergelijk die gegevens vervolgens met de afmetingen en gebruiksinformatie van het product dat je werkelijk overweegt. Zonder die productgegevens is geschiktheid niet vast te stellen.
- Begrenzing: kijk waar dieren tegen de omheining kunnen wroeten en of je de hele begrenzing kunt controleren. Het LICG bespreekt mogelijkheden voor een varkensweide, maar geen enkele uitvoering past automatisch op ieder erf.
- Voer en water: zorg dat je de voorzieningen kunt controleren en reinigen. Volgens RVO moet het voedersysteem ook zwakkere dieren voldoende toegang tot voer geven.
- Rust en activiteit: controleer of beschutting en geschikt materiaal om te onderzoeken en te wroeten voor de groep bereikbaar zijn. Het LICG bespreekt ook de mogelijkheid om bij warmte af te koelen.
Regel vóór je varkens gaat houden ook de registratie van hun verblijfplaats. Voor een locatie met varkens is een UBN nodig, ook bij hobbymatig houden. RVO legt uit wanneer en hoe je dit aanvraagt.
Verder lezen in de afzonderlijke rasprofielen
Wil je een kandidaat nader onderzoeken? Lees de beschrijving van de Bonte Bentheimer bij de Nederlandse rasvereniging, de informatie van de fokkersclub over het Nederlands landvarken of de rasbeschrijving van de Nieuw Zeelandse Kunekunevereniging. Voor het onderscheid tussen een raszuiver Göttinger varken en een dier dat als minivarken wordt aangeboden, kun je terecht bij het LICG. Gebruik voor de houderij op jouw Nederlandse erf daarnaast de hierboven genoemde Nederlandse zorginformatie en regels.
Meer lezen over dit onderwerp
Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.
Varkens
Praktische gidsen
- Aanvullende voeding voor biggen bespreken en veilig voorbereiden
- Afrikaanse varkenspest: risicocontacten beperken en bij verdenking de officiële route volgen
- Bioveiligheidsplan voor een varkenshouderij voorbereiden
- Dracht en werpen bij varkens voorbereiden
- Drinkbak of drinknippel voor varkens plaatsen en controleren
- Gezondheidsveranderingen bij varkens opmerken en beschrijven
- Hokverrijking voor varkens: onrust en gedrag in de groep beoordelen
- Huisvestingsvormen voor varkens vergelijken in de praktijk
- Klauwen van varkens controleren en deskundige hulp inschakelen
- Kosten van een varkenshouderij in kaart brengen
- Levende varkens vervoeren: voorbereiding en controles
- Minivarkens houden: verwachtingen en zorg op lange termijn
- Opfok en afmest van varkens: dierenzorg en voorzieningen plannen
- Paring van varkens plannen: wat vooraf geregeld moet worden
- Pasgeboren biggen verzorgen: geboorteplek, observatie en hulp
- PRRS bij varkens: veranderingen vastleggen voor overleg met de dierenarts
- Slachten van varkens: afvoer met bevoegde partijen voorbereiden
- Trichinella bij varkens: risico's en officiële controle
- Vaccinatieplan voor varkens: bereid het gesprek met de dierenarts voor
- Varkens dagelijks observeren: de groep en elk dier bekijken
- Varkens houden op een klein erf: dagelijkse zorg en verblijf
- Varkens identificeren en wijzigingen registreren voor de eigen locatie
- Varkens kopen: controleer vraagprijs, herkomst en zorg
- Varkens met buitenuitloop houden: de uitloop beoordelen en controleren
- Varkens rustig verplaatsen over een korte afstand
- Varkens verzorgen bij warm weer: wat controleer je en wanneer zoek je hulp?
- Varkens voeren: voerkeuze, voerplek en dagelijkse controle
- Varkens voor eigen gebruik houden in Polen: registratie en vereisten controleren
- Varkens wegen en groeigegevens bijhouden: van meting tot registratie
- Varkenshok indelen voor veilige toegang en dagelijks onderhoud
- Varkensprijzen begrijpen: van levende dieren tot prijzen na de slacht
- Varkensrantsoen laten samenstellen: welke gegevens zijn nodig?
- Veilig omgaan met varkens bij dagelijks contact
- Vlekziekte bij varkens: wat vastleggen en wanneer hulp vragen
- Wormen bij varkens: wat je kunt waarnemen en bespreken
- Zelfgemaakte varkensvoerbak controleren voor gebruik
Rassen
- Bayeuxvarken: kenmerken en wat het houden vraagt
- Bazna varken: kenmerken en wat het houden ervan vraagt
- Bentheimer varken: kenmerken, verzorging en geschiktheid
- Berkshire varken: kenmerken en wat het houden vraagt
- Cinta Senese varken: herkenning, eigenschappen en verzorging
- Duroc varken: kenmerken en wat het houden vraagt
- Gascon varken en Noir de Bigorre: namen, kenmerken en verzorging
- Göttinger varkens: wat is een Göttinger minivarken?
- Husumer varkens: raskenmerken en geschiktheid voor je erf
- Ibérico varkens: naam, kenmerken en verzorging
- Kunekune varken: kenmerken en wat het houden vraagt
- Landrace varken: kenmerken, herkomst en verzorging
- Large White varken: kenmerken en wat het houden vraagt
- Leicoma varken: rasportret, eigenschappen en verzorging
- Mangalitza varken: kenmerken en wat het houden vraagt
- Nero dei Nebrodi varken: naam, kenmerken en verzorging
- Nero di Calabria: rasidentiteit, kenmerken en verzorging
- Pietrain varken: kenmerken, verzorging en geschiktheid
- Puławska varken: raskenmerken en wat het houden vraagt
- Schwäbisch Hällisch varken: herkenning en verzorging
- Tamworth varken: raskenmerken en praktische verzorging
- Varkensras Casertana herkennen en verzorgen
- Vietnamees hangbuikzwijn: type, kenmerken en zorg op lange termijn