Kennisbank

Varkensrassen vergelijken voor jouw erf en houderij

Welk varkensras bij jouw erf past, bepaal je eerst aan de hand van je houderijdoel, de ruimte voor een groep en wat je dagelijks kunt verzorgen. Vergelijk daarna pas uiterlijk en volwassen formaat. Ook een kleiner varken heeft gezelschap van soortgenoten, beschutting, water en gelegenheid om te wroeten nodig. Het LICG legt deze behoeften uit.

Een lichtroze en een roodbruin varken staan tegenover elkaar in een omheinde buitenruimte.
Inhoudsopgave
  1. Alle gidsen over dit onderwerp
  2. Producten bij deze gids
  3. Je houderijdoel en beschikbare ruimte in kaart brengen
  4. Raskenmerken vergelijken op basis van verifieerbare gegevens
  5. Dagelijkse verzorging en tijd per ras inschatten
  6. Uitrusting en toegang tot het varkensverblijf afstemmen
  7. Verder lezen in de afzonderlijke rasprofielen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

De afrasteringslijn uitzetten

Kunststof Instappaal, 105 cm, Wit – ZoneGuard

Kunststof Instappaal, 105 cm, Wit – ZoneGuard

Deze instappaal biedt ogen voor koord, draad of lint langs de gekozen lijn van een weide.

Let op bij je keuze Vergelijk de oogverdeling met je geleider en beoordeel de volledige afrastering op plekken waar varkens kunnen wroeten.

In het kort: teken je beschikbare ruimte, vergelijk de gedocumenteerde kenmerken in de tabel en loop je verzorgingsroute na. Een rasbeschrijving voorspelt niet hoe groot of hoe gemakkelijk een individueel dier zal zijn.

Je houderijdoel en beschikbare ruimte in kaart brengen

Wil je varkens houden als hobby, voor educatie, voor natuurbeheer of binnen een productiehouderij? Noteer ook welke dieren je wilt houden en of je wilt fokken. Zo kun je de huisvesting beoordelen voor de groep die je werkelijk voor ogen hebt. Het LICG adviseert varkens niet alleen te houden. De welzijnseisen van RVO gelden ook voor hobbyhouders; de wettelijke vloeroppervlakten verschillen onder meer per diercategorie en gewicht.

Wat teken je op een schets van je erf?

Meetcheck voor de eigen situatie
Label Teken of noteer Vraag voor jouw erf
A. Buitenruimte Het bereikbare terrein en delen die tijdelijk niet bruikbaar zijn. Blijft er een bruikbare plek over als een deel nat of omgewroet raakt?
B. Rustplek De overdekte plek en de vrije ruimte daarbinnen. Kunnen de beoogde dieren er rusten en kun je de plek schoonmaken?
C. Verzorgingsroute Poorten en de route naar voer, water en verblijf. Kun je voorzieningen bereiken zonder een doorgang onbeheerd open te laten?
D. Tijdelijke afzondering Een mogelijke plek om een dier afzonderlijk te bekijken. Kun je die plek bereiken en het dier blijven verzorgen?

Voor een geschikte varkensweide noemt het LICG als houderijadvies, afhankelijk van type en grootte van de dieren, minimaal 75 m² per varken, met daarnaast ruimte voor bijvoorbeeld het hok. Het adviseert meer ruimte om te voorkomen dat de hele weide modderig wordt. Dit weideadvies is niet de wettelijke stalmaat. Toets die afzonderlijk aan de toepasselijke regels bij RVO.

Raskenmerken vergelijken op basis van verifieerbare gegevens

De bronnen hieronder beschrijven rassen en een hobbymatig gehouden variant op verschillende manieren. Een genoemd gewicht is geen garantie voor het aangeboden dier. Waar de geraadpleegde rasbron geen volwassen gewicht geeft, staat dat als onbekend in deze vergelijking.

Rassen en variant: kenmerken volgens de vermelde bron
Ras of variant Gedocumenteerd kenmerk Volwassen gewicht in deze bron Wat vraag je na? Bron
Bonte Bentheimer Middelgroot landvarken met loboren en onregelmatige zwarte vlekken. De rasvereniging noemt 180 kg voor een zeug en 250 kg voor een beer. Wat is de afstamming en hoe groot zijn de volwassen ouderdieren? Nederlandse rasvereniging
Nederlands landvarken Het huidige ras ontstond volgens de fokkersclub mede door inkruising met Deense en Duitse landvarkens. Onbekend in de geraadpleegde bron. Welke gegevens heeft de fokker over de betreffende dieren en hun ouders? Fokkersclub Nederlands Landvarken
Kunekune De Nieuw Zeelandse rasvereniging beschrijft een gedrongen bouw met kortere poten en snuit. De vereniging noemt 60 tot 200 kg voor volwassen dieren. Wat is bekend over de volwassen verwanten? Ga niet af op de aanduiding ‘mini’. Rasbeschrijving en toelichting op formaat
Göttinger varken Een variant die ook als minivarken wordt aangeduid; volgens het LICG zijn raszuivere dieren in Nederland nauwelijks te vinden. Voor raszuivere dieren noemt het LICG 40 tot 60 kg. Gaat het werkelijk om een raszuiver dier of om een kruising? LICG

De cijfers voor de Kunekune komen van een Nieuw Zeelandse rasvereniging, niet uit een Nederlandse norm voor huisvesting. Vraag bij ieder aangeboden dier naar leeftijd en herkomst. Een foto van een big is geen betrouwbare maat voor het volwassen verblijf.

Dagelijkse verzorging en tijd per ras inschatten

Een vaste verzorgingstijd per ras kun je uit deze rasbeschrijvingen niet afleiden. Loop liever je eigen route langs: kun je het water controleren, alle dieren zien, de rustplek nakijken, mest verwijderen en het materiaal om te onderzoeken en te wroeten beoordelen? RVO stelt eisen aan vers water, toegang tot voer en hokverrijking.

Voorbeeld: je overweegt twee jonge varkens en de waterplek ligt aan de andere kant van de weide. Loop met je gebruikelijke gereedschap naar die plek. Kun je haar bereiken, reinigen en bijvullen, ook als de grond nat is? Wat je daarbij ontdekt, zegt iets over jouw inrichting; het maakt geen van de rassen vanzelf onderhoudsarm.

Let tijdens de dagelijkse ronde ook op veranderingen in eten, bewegen en gedrag. Neem bij ziekteverschijnselen of een duidelijke verandering contact op met een dierenarts. Het LICG beschrijft de verzorging en gezondheidscontrole.

Uitrusting en toegang tot het varkensverblijf afstemmen

Gebruik label C van je schets voordat je een poort, voerbak of andere voorziening kiest. Noteer de vrije doorgang, de route met schoonmaakgereedschap en de beschikbare plek rond voer en water. Vergelijk die gegevens vervolgens met de afmetingen en gebruiksinformatie van het product dat je werkelijk overweegt. Zonder die productgegevens is geschiktheid niet vast te stellen.

  • Begrenzing: kijk waar dieren tegen de omheining kunnen wroeten en of je de hele begrenzing kunt controleren. Het LICG bespreekt mogelijkheden voor een varkensweide, maar geen enkele uitvoering past automatisch op ieder erf.
  • Voer en water: zorg dat je de voorzieningen kunt controleren en reinigen. Volgens RVO moet het voedersysteem ook zwakkere dieren voldoende toegang tot voer geven.
  • Rust en activiteit: controleer of beschutting en geschikt materiaal om te onderzoeken en te wroeten voor de groep bereikbaar zijn. Het LICG bespreekt ook de mogelijkheid om bij warmte af te koelen.

Regel vóór je varkens gaat houden ook de registratie van hun verblijfplaats. Voor een locatie met varkens is een UBN nodig, ook bij hobbymatig houden. RVO legt uit wanneer en hoe je dit aanvraagt.

Verder lezen in de afzonderlijke rasprofielen

Wil je een kandidaat nader onderzoeken? Lees de beschrijving van de Bonte Bentheimer bij de Nederlandse rasvereniging, de informatie van de fokkersclub over het Nederlands landvarken of de rasbeschrijving van de Nieuw Zeelandse Kunekunevereniging. Voor het onderscheid tussen een raszuiver Göttinger varken en een dier dat als minivarken wordt aangeboden, kun je terecht bij het LICG. Gebruik voor de houderij op jouw Nederlandse erf daarnaast de hierboven genoemde Nederlandse zorginformatie en regels.

Meer lezen over dit onderwerp

Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.

Varkens

Praktische gidsen

Rassen