Mangalitza varken: kenmerken en wat het houden vraagt
Rassenwijzer
Mangalitza varken: kenmerken en wat het houden vraagt
Kort antwoord: een Mangalitza kan buiten leven, maar zijn krullende vacht vervangt geen droog hok, bruikbare uitloop of dagelijkse zorg. Kijk vóór aanschaf naar de dieren zelf én naar je bodem, voorzieningen en beschikbare tijd. Een rasnaam vertelt je niet hoe groot of gemakkelijk hanteerbaar jouw varkens worden. British Pig Association · LICG
Mangalica en Mangalitsa staan samen in een FAO publicatie ; de Britse rasvereniging schrijft Mangalitza.
De Britse rasstandaard beschrijft een langere, dichtere wintervacht en korter, rechter haar in de zomer.
De Britse rasvereniging noemt blond, rood en zwaluwbuik. Een Hongaars overzicht uit 2019 vermeldt ook een daar erkende zwarte Mangalica.
De dierentuin van Miskolc geeft als rasinformatie 120 tot 180 kg voor zeugen en 160 tot 300 kg voor beren.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Mangalitza varken of Mangalica: ras en andere namen
- Volwassen formaat, gebruiksdoel en verschillen in karakter
- Mangalitza of Mangalica buiten houden: bodem en verzorging
- Verblijf en groep: het dagelijkse werk voor de houder
- Voer, drinkwater en uitrusting op maat van het dier
- Twee houderijsituaties vergelijken: ruimte, tijd en vragen aan de fokker
- Veelgestelde vragen over het mangalitza varken
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een voerplek buiten
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van natuurrubber kun je binnen of buiten neerzetten om voer aan te bieden.
Let op bij je keuze Controleer of alle varkens bij het voer kunnen, ook een minder dominant dier.
Voer overzichtelijk bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze voerton heeft een afsluitbaar deksel en een label waarop je de inhoud kunt schrijven.
Let op bij je keuze Ga na of 40 liter voldoende ruimte biedt voor het voer dat je wilt bewaren.
Mest opruimen
Kunststof Mestvork met Aluminium Steel Zwart – Vplast
Met deze mestvork en bijpassende steel heb je gereedschap voor het schoonmaken van bevuilde plekken.
Let op bij je keuze Bedenk of een mestvork past bij de ondergrond die je dagelijks schoonmaakt.
| Kenmerk | Wat de bron beschrijft | Wat je zelf controleert |
|---|---|---|
| Naam | Mangalica en Mangalitsa staan samen in een FAO publicatie; de Britse rasvereniging schrijft Mangalitza. | Welke afstamming en registratie horen bij het aangeboden dier? |
| Vacht | De Britse rasstandaard beschrijft een langere, dichtere wintervacht en korter, rechter haar in de zomer. | Hoe ziet het dier eruit in dit seizoen? |
| Kleurslagen | De Britse rasvereniging noemt blond, rood en zwaluwbuik. Een Hongaars overzicht uit 2019 vermeldt ook een daar erkende zwarte Mangalica. | Welk register gebruikt de fokker voor deze kleurslag? |
| Volwassen gewicht | De dierentuin van Miskolc geeft als rasinformatie 120 tot 180 kg voor zeugen en 160 tot 300 kg voor beren. | Hoe groot zijn de volwassen verwanten van dit dier? De genoemde gewichten zijn geen doelgewicht. |
Mangalitza varken of Mangalica: ras en andere namen
Mangalica is de naam in Hongaarse rasinformatie. Je komt daarnaast Mangalitsa en Mangalitza tegen. Het gaat hier om hetzelfde varken in verschillende schrijfwijzen, niet om drie Nederlandse rassen met afzonderlijke verzorgingsregels. FAO · British Pig Association
Registers kunnen kleurpopulaties verschillend indelen. De Britse vereniging beschrijft drie typen binnen haar ras; het Hongaarse overzicht noemt daarnaast zwart. Dat zijn beschrijvingen uit twee landen, geen bewijs dat een aangeboden dier geregistreerd is. Vraag naar het gebruikte register en de gegevens van dier en ouders. Een krulvacht of kleur alleen bevestigt de afstamming niet. Britse rasbeschrijving · Hongaars overzicht
Volwassen formaat, gebruiksdoel en verschillen in karakter
De Mangalica werd historisch voor vetproductie gehouden. De Britse rasvereniging beschrijft relatief langzame groei en actieve dieren. Zie dat laatste niet als belofte over het gedrag van een individueel varken: observeer hoe de dieren die je wilt kopen bewegen en op hun omgeving reageren. FAO · Britse koopgids
Als Brits fokstreefbeeld noemt de rasstandaard 70 tot 90 cm hoogte en 120 tot 140 cm lengte, gemeten van de staartaanzet tot achter de oren. Dit zijn geen gegarandeerde maten en geen Nederlandse huisvestingsnormen. Vraag naar volwassen dieren uit dezelfde lijn en plan niet alleen op het formaat van een big.
Mangalitza of Mangalica buiten houden: bodem en verzorging
Buiten houden begint bij grond die bruikbaar blijft wanneer de varkens wroeten en het lang regent. Het LICG noemt voor een geschikte buitenweide, afhankelijk van type en grootte, minimaal 75 m² per varken, met het hok daar nog bij. Meer ruimte en het tijdelijk afsluiten van een omgewoeld weidedeel helpen om droge plekken en herstellende grond te behouden. Die weidereferentie is geen volledige toets van de wettelijke huisvestingseisen.
Loop je terrein na: waar kunnen alle dieren droog liggen, waar vinden ze schaduw en welk deel blijft bereikbaar bij nat weer? Voor warmte is een bereikbare mogelijkheid om te zoelen belangrijk; de krullende vacht neemt de behoefte aan verkoeling niet weg. Houd drinkwater afzonderlijk beschikbaar. LICG over buitenhuisvesting
Verblijf en groep: het dagelijkse werk voor de houder
Houd bij je planning rekening met gezelschap van soortgenoten, rustplekken en gelegenheid om te onderzoeken en te wroeten. Zet onbekende varkens niet zomaar samen. De Nederlandse welzijnseisen voor varkens gelden ook voor hobbyhouders en behandelen onder meer groepshuisvesting en hokverrijking. Voor de algemene verzorging kun je de varkensbijsluiter van het LICG raadplegen.
Wat controleer je iedere dag?
- Kijk of ieder dier beweegt, eet en bij voer, water en een rustplek kan.
- Controleer de watertoevoer, de ligplek, de poort en de afrastering, vooral waar wordt gewroet.
- Let op veranderingen in houding, ademhaling, huid of klauwen en maak bevuilde plekken schoon.
Eet een dier niet, beweegt het duidelijk anders of maak je je zorgen over zijn gezondheid? Neem contact op met een dierenarts die varkens behandelt. Vermoed je Afrikaanse varkenspest, dan is melden bij de NVWA verplicht. LICG over gezondheid
Regel vóór de komst van de varkens een UBN voor de locatie, ook bij hobbyhouderij. Aanvoer en afvoer meld je binnen twee werkdagen bij een aangewezen databank; je houdt ook een bedrijfsregister bij. Voor een hobbyhouderij met maximaal vier varkens beschrijft de RVO de RE status. Controleer de voorwaarden voor jouw locatie en het beoogde vervoer voordat je dieren ophaalt. RVO over het UBN · RVO over melden · RVO over bedrijfsstatus
Voer, drinkwater en uitrusting op maat van het dier
Maak geen rantsoen op basis van de rasnaam of een voorbeeldgewicht. Leeftijd, conditie en het beschikbare voer tellen mee; wat een varken buiten vindt, vormt niet vanzelf een passend voerplan. Bespreek de voeding van jouw dieren met een deskundige en voer geen keukenafval of etensresten. LICG over voeding · NVWA over het voerverbod
Volgens de RVO moeten varkens ouder dan twee weken dag en nacht voldoende vers water hebben. Kies een voorziening pas als de opgegeven toepassing voor varkens past bij jouw groep en je kunt nagaan of ieder dier het water daadwerkelijk bereikt.
| Onderdeel | Controle bij jouw dieren en terrein |
|---|---|
| Hok en doorgang | Kunnen de dieren er veilig doorheen en allemaal droog rusten, ook na verdere groei? |
| Voerplek | Kan ook een minder dominant dier eten en kun je de plek schoonhouden? |
| Drinkvoorziening | Bereiken alle dieren het water en kun je toevoer, vervuiling en werking controleren? |
| Afrastering | Zijn poorten, onderzijde en omgewroete plekken veilig en goed te inspecteren? |
Controleer bij een leverancier de geschiktheid voor varkens en de gebruiksvoorwaarden. De maten uit een buitenlandse rasstandaard bevestigen niet dat een specifiek product bij jouw dieren past.
Twee houderijsituaties vergelijken: ruimte, tijd en vragen aan de fokker
Deze twee situaties zijn denkvoorbeelden voor twee varkens. Met de contextafhankelijke weidereferentie van het LICG kom je voor twee dieren uit op ten minste 150 m² weide, naast de ruimte voor het hok. De oppervlakte alleen zegt nog niet of de bodem en inrichting geschikt zijn.
| Vraag | Klein achtererf | Opdeelbare weide |
|---|---|---|
| Ruimte en bodem | 100 m² totaal, inclusief hok. Er is geen ander weidedeel. Dit haalt de genoemde weidereferentie niet. | 400 m² uitloop naast het hok. Kijk waar de grond droog blijft en welke delen tijdelijk kunnen herstellen. |
| Voorzieningen | Een schuur en tuinhek zijn er al. Een droge ligplek, geschikte afrastering en drinkwater zijn nog niet aangetoond. | Een hok en waterpunt zijn er al. Controleer of beide dieren er goed bij kunnen en loop de hele afrastering na. |
| Tijd en beslissing | Ook met tijd voor dagelijkse zorg ontbreekt een alternatief wanneer de uitloop te nat wordt. Zoek eerst een andere plek of stel aanschaf uit. | Dagelijkse zorg en het beheren van weidedelen kosten tijd. Beoordeel bodem en inrichting voordat je dieren reserveert. |
Vraag de fokker naar afstamming en registratie, leeftijd, geslacht, de grootte van volwassen verwanten, huidige voeding en huisvesting. Bekijk de dieren samen en vraag hoe ze gewend zijn aan mensen en soortgenoten. Zo beoordeel je de dieren die werkelijk bij je zouden komen, niet alleen het rasportret.
Veelgestelde vragen over het mangalitza varken
Kan een Mangalitza het hele jaar buiten blijven?
Dat kan op een geschikte varkensweide, met een droog, tochtvrij hok en voorzieningen voor warm weer. Of jouw terrein geschikt is, hangt ook af van de bodem en de dieren die je wilt houden. LICG
Bewijst een krullende vacht dat een varken raszuiver is?
Nee. Vraag naar de afstammingsgegevens en het gebruikte register; beoordeel uiterlijk niet als vervanging voor die gegevens. De Britse rasstandaard koppelt opname in haar stamboek onder meer aan geregistreerde ouderdieren. Dat Britse stamboek is geen Nederlandse registratie.
