Paardenhoeven dagelijks controleren en afwijkingen vastleggen
Praktische gids
Paardenhoeven dagelijks controleren en afwijkingen vastleggen
Controleer dagelijks de hoeven van je paard. Kijk eerst hoe het staat en stapt, verwijder daarna voorzichtig los vuil uit elke hoef en noteer wat anders is dan gewoonlijk. Zo kun je een verandering duidelijk bespreken met je hoefsmid of paardendierenarts. Dagelijks uitkrabben en controleren op vuil en steentjes sluit aan bij het advies van de KNHS.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Uitkrabben en borstelen
Hoevenkrabber met Borstel – Excellent Horse
Met de krabber verwijder je zand, steentjes en vuil uit de hoef, waarna je losse restjes met de borstel wegveegt.
Let op bij je keuze Controleer voor gebruik of de punt, het handvat en de borstel heel zijn.
Een dagelijkse hoefcontrole: wat bekijken en noteren?
Gebruik telkens dezelfde volgorde: linksvoor, rechtsvoor, linksachter en rechtsachter. Bekijk het paard voordat je een been optilt. Kijk vervolgens naar de buitenkant van de hoef en na het uitkrabben naar de onderkant. De hoefwand, zool, straal en, als je paard beslagen is, het ijzer zijn herkenbare plekken om op veranderingen te letten. IFCE beschrijft deze controlepunten bij de gewone hoefverzorging.
| Moment of plek | Waar let je op? | Wat noteer je bij een verandering? |
|---|---|---|
| Paard in stand en stap | Staat of loopt het anders dan je gewend bent? | Datum, tijd en wat je zag. |
| Buitenkant | Zie je een nieuwe scheur, een uitgebroken stukje of een beschadiging bij de kroonrand? | Welke hoef en waar de verandering zit. |
| Onderkant | Zie je na het schoonmaken een voorwerp, een verandering aan zool of straal of ruik je een afwijkende geur? | Wat je aantrof en wat zichtbaar bleef na het verwijderen van los vuil. |
| Beslag, als dat aanwezig is | Zit het ijzer zichtbaar nog op zijn plaats of lijkt iets los? | Welke hoef en wat er anders lijkt. |
Schrijf op wat je waarneemt, niet wat je denkt dat de oorzaak is. Bijvoorbeeld: ‘Na de weidegang een nieuw scheurtje aan de buitenkant van linksvoor; gisteren niet gezien; paard stapt zoals ik gewend ben.’ Dat is een bruikbare beschrijving voor een gesprek met de hoefsmid.
Welke hulpmiddelen zijn nodig voor de hoefcontrole?
Voor deze routine heb je een gewone hoevenkrabber nodig om los vuil en steentjes te verwijderen. Een borstel helpt om de hoef daarna beter te bekijken. Leg ook een notitieboek of telefoon klaar voor je waarnemingen en foto’s. Extension beschrijft het gebruik van de hoevenkrabber; IFCE beschrijft het borstelen na het uitkrabben.
Kies gereedschap dat je stevig kunt vasthouden en controleer of het heel is. Een hoefmes of tang waarmee je hoorn verwijdert, hoort niet bij deze observatieroutine. Bewaar de contactgegevens van je hoefsmid en paardendierenarts bij je notities.
Hoeven voorzichtig uitkrabben en schoonmaken
- Begin op een rustige plek. Zorg dat je naast het paard kunt staan en ruimte hebt om opzij te stappen. Vraag een ervaren persoon om hulp als je een hoef niet veilig kunt optillen.
- Til de hoef rustig op. Ondersteun hem zonder het been in een ongemakkelijke stand te dwingen. Wordt het paard onrustig of raakt het uit balans, zet de hoef dan rustig terug.
- Verwijder los vuil. Werk met de krabber van de achterkant van de hoef richting de teen. Maak de groeven naast de straal voorzichtig zichtbaar; steek niet in de straal of zool en schraap geen hoorn weg.
- Kijk en rond af. Borstel zo nodig resterend los zand weg, bekijk de zichtbare hoef en zet de voet rustig op de grond.
De voorlichting van Extension beschrijft de werkrichting en het rustig hanteren van de hoef. De KNHS waarschuwt tegen te ruw uitkrabben. Bekappen, beslag aanpassen of een vermoedelijk hoefprobleem behandelen valt buiten deze controle.
Hoefafwijkingen vastleggen en bespreken met een deskundige
Noteer bij een nieuwe afwijking welke hoef het betreft, de precieze plek, wanneer je haar ontdekte en of het paard anders staat of stapt. Maak, als dat veilig kan, een overzichtsfoto van voren en opzij. Een foto van de schoongemaakte onderkant en een detailfoto kunnen helpen om de plek aan te wijzen. Bewaar de datum en kijkrichting bij de foto’s.
Bespreek een nieuwe scheur, een verandering aan de straal, een afwijkende geur of beslag dat los lijkt met je hoefsmid. Reageert het paard pijnlijk bij het uitkrabben, overleg dan met de hoefsmid of dierenarts; dat adviseert ook de KNHS. Bij een scheur met ernstige kreupelheid en bloed adviseert de KNHS om zowel dierenarts als hoefsmid te waarschuwen.
Bel direct de paardendierenarts als je paard plotseling duidelijk kreupel is, nauwelijks wil stappen of een afwijkende gang of houding vertoont in combinatie met warme hoeven. Dit zijn redenen voor beoordeling, geen diagnose. De AAEP noemt onder meer kreupelheid, warme hoeven en aarzelend lopen als mogelijke alarmsignalen. Steekt er een spijker of ander scherp voorwerp in de hoef? Trek het niet zelf uit de hoef en bel meteen de dierenarts.
Wat vertel je wanneer je contact opneemt?
- Welke hoef het betreft en wanneer je de verandering voor het eerst zag.
- Wat je ziet of ruikt en hoe het paard staat en stapt.
- Of er beslag aanwezig is en wat je daarop hebt opgemerkt.
- Of je overzichtsfoto’s en een detailfoto kunt delen.
De hoevenkrabber en andere hulpmiddelen reinigen en bewaren
Verwijder na gebruik zichtbaar vuil van de krabber en borstel. Controleer of de punt, het handvat en eventuele borstelonderdelen heel zijn. Laat nat gereinigd materiaal drogen en berg het op buiten bereik van het paard. Extension adviseert gereedschap na gebruik op te ruimen.
Volg voor een krabber met bijzondere onderdelen of een kwetsbaar handvat de reinigingsaanwijzingen van de fabrikant. Gebruik je materiaal bij meerdere paarden, maak dan afspraken over welk gereedschap bij welk paard hoort; IFCE raadt bij verzorgingsmateriaal bij voorkeur een eigen set per paard aan.