Vliegenval maken voor stal en erf: een flesval bouwen en beoordelen
Praktische gids
Vliegenval maken voor stal en erf: een flesval bouwen en beoordelen
Een vliegenval maken van een fles is vooral een zinvolle proef als je kleine fruitvliegjes bij gistende resten ziet. Verwacht niet dat een val met appelazijn ook stekende stalvliegen rond dieren vangt. Bepaal eerst welke vliegen hinder geven, zet de proefval veilig neer en kijk wat er daadwerkelijk in terechtkomt. Milieu Centraal beschrijft lokvallen voor fruitvliegjes; voorlichting over vliegen rond paarden maakt onderscheid tussen vliegen die wel en niet op lokvallen reageren.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Gewone vliegen of fruitvliegjes: herken ze aan plek en gedrag
- Een proefplek bij voeropslag, stalrand of zitplek kiezen
- Een flesval bouwen die stevig vastzit en schoon te maken is
- Azijn, sap, honing en gist: welk lokmiddel past bij welke vlieg?
- Vangst en bijvangst controleren: wanneer is iets anders nodig?
- De val hygiënisch legen en de bron van overlast aanpakken
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een val voor fruitvliegjes binnenshuis
Fruitvliegval voor Binnen, 20 ml – Knock Pest
Zie je kleine fruitvliegjes bij een afvalbak binnen, dan biedt deze val met lokmiddel en trechter een alternatief voor de zelfgemaakte flesval.
Let op bij je keuze Gebruik hem alleen binnen en zet hem buiten bereik van dieren.
Voer afgesloten opbergen
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Met het deksel en de sluiting kun je voer bij de proefplek netjes opgeborgen houden.
Let op bij je keuze Kijk of 40 liter bij je voeropslag past en ruim gemorst voer ook apart op.
Gewone vliegen of fruitvliegjes: herken ze aan plek en gedrag
Kleine vliegjes bij gistend fruit, sapresten of een afvalbak kunnen fruitvliegjes zijn. Grotere vliegen bij mest of voerresten kunnen huisvliegen zijn. Huisvliegen steken niet. Een stalvlieg lijkt op een huisvlieg, maar heeft een vooruitstekend, stekend monddeel en kan dieren steken. De vindplaats alleen is niet genoeg om de soort vast te stellen. Bekijk bij twijfel een insect van dichtbij of maak een scherpe foto. Milieu Centraal over fruitvliegjes; University of Minnesota over huisvliegen en stalvliegen.
Een proefplek bij voeropslag, stalrand of zitplek kiezen
Kies een plek waar dieren niet bij de fles kunnen en waar de inhoud bij morsen niet in voer, water of voergereedschap terechtkomt. Houd ook rekening met de lokgeur: Milieu Centraal adviseert een fruitvliegjesval niet juist neer te zetten waar je de vliegjes niet wilt hebben. Er is geen plaatsingsafstand die voor iedere stal of ieder erf geschikt is. Lees het plaatsingsadvies voor fruitvliegjesvallen.
| Mogelijke plek | Beslisvraag |
|---|---|
| Bij voeropslag | Is het voer afgesloten en blijft gemorste inhoud uit de buurt van voer en gereedschap? Zo niet, kies een andere plek. |
| Aan de stalrand | Kun je de fles stabiel neerzetten, buiten bereik van dieren en buiten een drukke looproute? |
| Bij een zitplek | Trek je de vliegjes dan juist naar mensen toe? Kies liever een minder gebruikte plek. |
Een flesval bouwen die stevig vastzit en schoon te maken is
Gebruik een schone plastic fles, een schaar, stevig plakband en een beetje lokvloeistof. Een trechter boven een opvangruimte is een beschreven principe voor een fruitvliegjesval. De uitvoering hieronder is een eenvoudig proefmodel, geen geteste val voor stalvliegen. University of New Hampshire beschrijft het trechterprincipe.
- Snijd het bovenste deel van de fles los. Werk voorzichtig en verwijder losse plastic stukjes en scherpe randen.
- Doe een klein laagje gekozen lokvloeistof in het onderste deel. Laat ruimte tussen de vloeistof en de invliegopening.
- Haal de dop van de bovenkant. Zet dit deel omgekeerd in de onderkant, met de flessenhals naar beneden.
- Maak de delen rondom aan de buitenkant vast met plakband. Controleer of de trechter niet verschuift en je de fles later weer kunt openen.
- Zet de fles stabiel op de gekozen plek. Kan zij omvallen of kan een dier erbij, gebruik haar daar dan niet.
De opening sluit andere insecten niet uit. Controleer daarom niet alleen of er vliegen in komen, maar ook welke andere insecten je vangt.
Azijn, sap, honing en gist: welk lokmiddel past bij welke vlieg?
Milieu Centraal noemt onder meer ciderazijn, honing en iets met gist als mogelijkheden voor een val voor fruitvliegjes. Ook sapresten kunnen deze vliegjes aantrekken. Dat zegt niets over de werking van een willekeurig mengsel tegen huisvliegen of stalvliegen. Amerikaanse voorlichting meldt dat lokvallen voor huisvliegen geen stekende stalvliegen aantrekken. Milieu Centraal over fruitvliegjesvallen; University of Minnesota over de beperking van lokvallen.
| Lokmiddel | Wat kun je ermee beoordelen? |
|---|---|
| Ciderazijn | Een mogelijke proef bij kleine fruitvliegjes; geen onderbouwde oplossing voor stekende stalvliegen. |
| Sap | Sapresten passen bij de vindplaats van fruitvliegjes. Dat maakt niet elk sap tot geschikt lokaas. |
| Honing | Een genoemde mogelijkheid voor fruitvliegjes. Let erop dat kleverige resten niet op de proefplek achterblijven. |
| Iets met gist | Een genoemde mogelijkheid voor fruitvliegjes, niet een aangetoond recept voor vliegen rond dieren. |
Probeer voor een overzichtelijke proef één lokmiddel tegelijk. Voeg geen insecticide of commerciële lokstof toe aan een zelfbedacht mengsel. Gebruik je een biocide, controleer dan de Nederlandse toelating en volg het gebruiksvoorschrift op het etiket. De NVWA legt deze regels uit.
Vangst en bijvangst controleren: wanneer is iets anders nodig?
Bekijk de fles geregeld, voordat zij vol raakt, lekt of gaat hinderen. Een vlieg die buiten op de fles zit, is niet gevangen. Gebruik de waarnemingen om te beslissen of de proef iets toevoegt, niet als bewijs dat de overlast is opgelost.
| Kijk naar | Wat betekent het voor je volgende stap? |
|---|---|
| Insecten in de fles | Zijn het de kleine vliegjes waarmee je de proef begon, of vooral andere insecten? |
| Vliegen buiten de fles | Blijven de hinderlijke vliegen op dezelfde plek zitten of dieren steken? Onderzoek eerst welke soort het is. |
| Ongewenste bijvangst | Vang je andere insecten dan bedoeld, stop de proef en beoordeel de plek en vangwijze opnieuw. |
| De fles en de omgeving | Lekt de fles, kunnen dieren erbij of trekt de lokgeur vliegen naar mensen of voer? Haal haar dan weg. |
Een volle fles neemt geen broedplaats weg. Voor huisvliegen en stalvliegen rond dieren is het opruimen van vochtig, rottend organisch materiaal een belangrijker uitgangspunt dan alleen vangen. Een val voor fruitvliegjes is bovendien geen geschikte proef om overlast van stekende stalvliegen te beoordelen. University of Minnesota over bronaanpak bij vee; over de grenzen van lokvallen.
De val hygiënisch legen en de bron van overlast aanpakken
Haal de fles eerst weg bij dieren en voer. Houd haar rechtop tijdens het verplaatsen, open haar op een geschikte schoonmaakplek en leeg en spoel de onderdelen zonder te morsen. Gebruik beschadigde onderdelen niet opnieuw en was na afloop je handen.
Kijk vervolgens waar de vliegen vandaan kunnen komen. Bij fruitvliegjes zijn gistende resten en vervuilde verpakkingen aandachtspunten. Rond dieren zijn onder meer gemorst voer, mest en vervuild strooisel mogelijke ontwikkelplekken voor huisvliegen en stalvliegen. Ruim zulke plekken op; daarmee pak je iets aan wat een flesval zelf niet kan wegnemen. Milieu Centraal over het wegnemen van fruitvliegjesbronnen; University of Minnesota over vliegen rond vee.
