Varkens

Minivarkens houden: verwachtingen en zorg op lange termijn

Twee varkens wroeten in een omheinde buitenuitloop naast een houten schuilhok.

Praktische gids

Minivarkens houden: verwachtingen en zorg op lange termijn

Kies een minivarken niet op basis van de grootte van een big of een belofte dat het dier klein blijft. Vraag naar de herkomst en beoordeel of je volwassen varkens ruimte, soortgenoten en dagelijkse zorg kunt bieden. Het LICG waarschuwt dat als minivarken aangeboden dieren groter kunnen worden dan kopers verwachten.

Twee varkens wroeten in een omheinde buitenuitloop naast een houten schuilhok.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Wat zegt de naam minivarken over ras en formaat?
  3. Volwassen formaat inschatten aan de hand van herkomst en familie
  4. Uitloop, soortgenoten en lokale regels voor het verblijf
  5. Voer, water, verrijking en dierenarts in de dagelijkse zorg
  6. Vragen over identificatie, gezondheid en herkomst vóór aankoop

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

De kernvraag: kun je ook over jaren nog een passende uitloop, een varkensmaatje, verzorging tijdens je afwezigheid en hulp van een dierenarts organiseren? Zo niet, wacht dan met aanschaffen.

Wat zegt de naam minivarken over ras en formaat?

Minivarken is op zichzelf geen bewijs van een bepaald ras of een vaste volwassen maat. Volgens het LICG hebben veel dieren die zo worden genoemd verschillende voorouders. Vraag een aanbieder daarom wat bekend is over de afstamming en waarop een uitspraak over het formaat berust. Woorden als ‘toy’ of ‘teacup’ vervangen die informatie niet.

Ook een kleiner blijvend varken is geen klein huisdier: het LICG noemt voor zulke volwassen dieren vaak ongeveer 50 tot 70 kilogram. Dat is een voorbeeld van wat mogelijk is, geen voorspelling voor de big die je op het oog hebt.

Volwassen formaat inschatten aan de hand van herkomst en familie

Vraag waar en wanneer de big is geboren en bekijk, als dat mogelijk is, de ouderdieren. Vraag hoe oud ze zijn. Jonge ouders laten hun uiteindelijke formaat nog niet zien; ook oudere verwanten kunnen nuttige context geven. Varkens groeien volgens het LICG nog door nadat ze een groot deel van hun volwassen gewicht hebben bereikt en zijn pas rond hun vijfde jaar volledig volgroeid.

Noteer wat je zelf hebt gezien en wat alleen door de aanbieder is verteld. Familieleden helpen om verwachtingen te toetsen, maar geven geen gegarandeerd eindgewicht. Plan het verblijf dus niet rond de kleinste genoemde maat. Houd ook rekening met een lange verzorgingsperiode: het LICG noemt een gemiddelde levensduur van vijftien tot twintig jaar.

Uitloop, soortgenoten en lokale regels voor het verblijf

Maak je plan voor een groep varkens, niet voor één big. Varkens hebben contact met soortgenoten, bewegingsruimte en gelegenheid om te onderzoeken en te wroeten nodig. Het LICG adviseert ze per twee of in een kleine groep te houden. Varkens die elkaar niet kennen, laat je niet zonder geleidelijke kennismaking samen.

Bekijk de uitloop alsof de dieren al volwassen zijn: blijft de omheining stevig als ze ertegen duwen of erlangs wroeten? Zijn er beschutting en een droge, tochtvrije ligplek? Voor een geschikte buitenweide noemt het LICG, afhankelijk van type en grootte van de varkens, minstens 75 vierkante meter per dier. Meer ruimte kan nodig zijn om te voorkomen dat de hele weide modderig wordt. Dit is een richtlijn voor huisvesting, geen wettelijke oppervlaktegrens of garantie dat een perceel geschikt is.

Regels in Nederland: controleer via Regels op de kaart wat op jouw adres geldt voor het verblijf en vraag de gemeente bij twijfel ook naar andere lokale regels. Daarnaast heb je voor het houden van varkens een Uniek Bedrijfsnummer voor de locatie nodig, ook als je ze als hobby houdt. Regel dit voordat de dieren komen. De Nederlandse registratieprocedure hieronder geldt niet automatisch in een ander land.

Voer, water, verrijking en dierenarts in de dagelijkse zorg

Plan wie elke dag de dieren, het voer, het drinkwater en het verblijf controleert, ook tijdens vakantie of ziekte. Varkens moeten steeds schoon drinkwater kunnen bereiken. Overleg met een dierenarts die varkens behandelt welk voer past bij hun leeftijd en conditie. Wroeten en naar eten zoeken is iets anders dan onbeperkt voer krijgen; het LICG wijst op het risico van overgewicht.

Geef de varkens bereikbaar materiaal om veilig te onderzoeken en te wroeten. Controleer of het schoon blijft en vul het aan of vervang het wanneer nodig. De NVWA beschrijft voor geschikte hokverrijking onder meer dat materiaal veilig, schoon, eetbaar en wroetbaar moet zijn.

Let bij je dagelijkse ronde op eetlust, beweging, huid en gedrag. Eet een varken niet, loopt het moeilijk of gedraagt het zich duidelijk anders dan gewoonlijk? Neem contact op met een dierenarts in plaats van zelf een diagnose of behandeling te kiezen. Spreek vóór aanschaf af wie de dieren kan verzorgen als jij afwezig bent.

Vragen over identificatie, gezondheid en herkomst vóór aankoop

Neem deze vragen mee naar de aanbieder. Schrijf op welke antwoorden je hebt kunnen controleren en welke nog openstaan. Zo beoordeel je niet alleen de big, maar ook de zorg die de volwassen dieren nodig zullen hebben.

Beslisblad voor een als minivarken aangeboden dier
Onderwerp Vraag Wat leg je vast?
Herkomst Waar is het dier geboren en wat is bekend over zijn afstamming? Verstrekte herkomstgegevens en wat je zelf hebt kunnen nagaan.
Familie Kun je de ouders of oudere verwanten zien? Hoe oud zijn ze? Hun leeftijd en formaat, zonder daar een eindmaat uit af te leiden.
Verblijf Is er ruimte voor volwassen varkens, met uitloop, omheining en beschutting? Wat al aanwezig is en wat nog geregeld moet worden.
Gezelschap Met welke soortgenoot zal het dier leven? Kennen de dieren elkaar? De beoogde groep en, zo nodig, een plan voor kennismaking.
Zorg Wie verzorgt de dieren dagelijks en wie valt in bij afwezigheid? De vaste verzorgers en een dierenarts die varkens behandelt.
Identificatie en gezondheid Welke identificatie draagt het dier? Wat is bekend over eerdere gezondheidsproblemen en diergeneeskundige zorg? De verstrekte gegevens en vragen die je nog aan aanbieder of dierenarts wilt stellen.

Controleer in Nederland vóór de overdracht hoe het dier is geïdentificeerd. RVO beschrijft de regels voor oormerken en een beperkte identificatieuitzondering voor dieren die in een stamboek zijn ingeschreven. Ook hobbyhouders moeten de aanvoer en afvoer van varkens melden, een bedrijfsregister bijhouden en bij verplaatsing voor een vervoersdocument zorgen. Volgens RVO moet een verplaatsing binnen twee werkdagen worden gemeld. Houd je hoogstens vier varkens, controleer dan bij RVO welke voorwaarden voor de RE status gelden voordat je dieren overneemt.