Paarden

Vrij mestwater bij paarden: wat vastleggen voor de dierenarts

Een bruin paard staat bij een houten omheining. Een vrouw houdt een open notitieboek vast; op het stro liggen mestballen naast een natte plek.

Praktische gids

Vrij mestwater bij paarden: wat vastleggen voor de dierenarts

Zie je bij je paard gevormde mestballen én apart daarvan waterig vocht? Noteer wanneer het gebeurt, hoe de mest eruitziet en of je paard anders eet of zich anders gedraagt. Bel direct bij plots geheel waterige mest, tekenen van koliek, hoge koorts of een acuut ziek veulen. Wacht dan niet tot je notities compleet zijn. Paardenkliniek Venlo noemt deze klachten als redenen om bij spoed te bellen.

Een bruin paard staat bij een houten omheining. Een vrouw houdt een open notitieboek vast; op het stro liggen mestballen naast een natte plek.
Inhoudsopgave
  1. Vrij mestwater herkennen naast gevormde mest
  2. Mest, voer en algemene toestand in een tijdlijn vastleggen
  3. Het paard en de vervuilde omgeving veilig schoonmaken
  4. Wanneer de dierenarts bellen over de waarnemingen
  5. Waarom één waarneming geen oorzaak of behandeling vaststelt

Vrij mestwater herkennen naast gevormde mest

Bij vrij mestwater komen een vaste en een vloeibare fase naar buiten, tegelijk of afzonderlijk. Je kunt dus herkenbare mestballen zien met vocht erbij of erna. Bij diarree is de mest zelf dun. Beschrijf liever wat je ziet dan dat je zelf een diagnose kiest. Een paardendierenarts legt het onderscheid tussen mestwater en diarree uit; onderzoek beschrijft de twee fasen.

  • Zijn de mestballen gevormd, slap of is de hele hoop waterig?
  • Zie je los vocht tijdens het mesten, erna of op een ander moment?
  • Is alleen de omgeving vuil, of valt je ook iets op aan het paard?

Mest, voer en algemene toestand in een tijdlijn vastleggen

Schrijf op wat je daadwerkelijk hebt gezien. De aard van de mest, het huidige voer, eerdere klachten en recente veranderingen helpen de dierenarts om gerichte vragen te stellen. Als je een begintijd of hoeveelheid niet weet, zet dat er dan bij in plaats van te gokken. Het Merck Veterinary Manual beschrijft welke voorgeschiedenis relevant is bij spijsverteringsklachten.

Observatieformulier: gebruik voor ieder nieuw moment een kopie
Onderdeel Wat noteer je? Jouw notitie
Moment Datum en tijd; voor het eerst gezien of opnieuw opgetreden? …
Mest Vorm van de mestballen; los vocht en wanneer dat verschijnt …
Voer en drinken Huidig voer, recente wisselingen en of eten of drinken anders lijkt …
Algemene toestand Gedrag, eetlust, zichtbaar ongemak en vervuiling of irritatie van de huid …
Andere veranderingen Bijvoorbeeld weidegang, verblijf, reizen, medicijnen, mestonderzoek of ontworming; vermeld ook wanneer …

Maak als dat veilig kan vóór het uitmesten een foto van de mest. Zo kun je laten zien wat je met ‘gevormd’ of ‘waterig’ bedoelt. Geef bij een telefoontje eerst door hoe het op dat moment met je paard gaat.

Het paard en de vervuilde omgeving veilig schoonmaken

Los vocht kan de achterbenen vervuilen en de huid irriteren. Verwijder vuil voorzichtig met water en een zachte doek en dep de plek droog. Schrob niet en gebruik geen agressieve reinigingsmiddelen op de huid. Zie je roodheid, kapotte huid of pijn, meld dat dan aan de dierenarts. University of Minnesota Extension adviseert voorzichtig reinigen en drogen van gevoelige paardenhuid; dat advies is geen behandeling van vrij mestwater.

Ruim mest en nat strooisel op en houd de ligplek schoon en droog. Was na het schoonmaken je handen met water en zeep. Het RIVM geeft deze algemene hygiëneadviezen voor contact met paarden en hun omgeving. Wordt de mest plots geheel waterig en heeft je paard ook koorts of oogt het ziek? Vraag de dierenarts dan welke voorzorgsmaatregelen op stal nodig zijn. Dat betekent niet dat vrij mestwater op zichzelf besmettelijk is. De AAEP bespreekt voorzorg bij acute darmklachten met koorts.

Wanneer de dierenarts bellen over de waarnemingen

Bel direct bij plots geheel waterige diarree, hoge koorts, een acuut ziek veulen of vermoedelijke koliek. Naar de buik trappen, rollen, zweten en telkens gaan liggen en opstaan kunnen op koliek wijzen. De dierenarts beoordeelt hoe snel het paard gezien moet worden. Het Universitair Dierenziekenhuis adviseert bij vermoedelijke koliek direct de eigen dierenarts te bellen.

Bel ook voor advies als het losse vocht blijft terugkomen, de huid geïrriteerd raakt, je paard minder eet of zich anders gedraagt. Vertel of de mestballen nog gevormd zijn, wanneer je het vocht zag en wat er recent veranderde. De dierenarts kan bepalen welke verdere beoordeling nodig is.

Waarom één waarneming geen oorzaak of behandeling vaststelt

Viel het vocht op na een voerwisseling? Dat tijdsverband bewijst niet dat het voer de oorzaak is. In een vergelijkend onderzoek op bedrijven in Zweden en Noorwegen werd geen eenduidige oorzaak vastgesteld. Gebruik je tijdlijn dus om veranderingen te bespreken, niet om zelf een passend voer, middel of supplement aan te wijzen. Lees het onderzoek naar vrij mestwater en voer.

Een gewone wormencontrole onderzoekt de mest op wormeitjes; daarmee stel je niet vast waarom je nu los vocht ziet. Noteer wanneer er voor het laatst mestonderzoek of ontworming was en bespreek met de dierenarts of verder onderzoek zinvol is. Paardenarts.nl legt uit waarvoor mestonderzoek naar wormeitjes dient.