Bliksembeveiliging voor schrikdraad: vragen voor de installateur
Praktische gids
Bliksembeveiliging voor schrikdraad: vragen voor de installateur
Wil je schade door onweer aan je elektrische afrastering proberen te beperken? Verzamel eerst de gegevens van je schrikdraadapparaat, voeding en afrastering. Bespreek daarna met de fabrikant en een deskundige installateur welke bescherming bij jouw opstelling past. Een beveiligingsonderdeel is geen garantie tegen bliksemschade: de handleiding van een Gallagher bliksembeveiliger vermeldt bijvoorbeeld dat dit onderdeel niet beschermt tegen een directe inslag.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Welke onderdelen van de elektrische afrastering kunnen bij onweer schade oplopen?
- Aarding van de afrastering en bescherming tegen overspanning: verschillende doelen
- Apparaat, voeding, locatie en fabrikantvoorschriften voor advies
- Ontwerp en montage van bescherming: vragen voor een installateur
- Schrikdraad na onweer veilig controleren zonder elektronica te openen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
De afrastering controleren
Schrikdraadtester met 4 LED Niveaus, zonder Grondpiek – Gobel
Met deze tester lees je na onweer het spanningsniveau bij de afrastering af via vier leds, zonder een grondpiek te plaatsen.
Let op bij je keuze Wacht tot het onweer voorbij is en volg voor de controle de handleiding van je schrikdraadapparaat.
Welke onderdelen van de elektrische afrastering kunnen bij onweer schade oplopen?
Een elektrische afrastering heeft onder meer geleiders, isolatoren, aarding en een apparaat dat stroompulsen afgeeft. Bliksem kan ook elektronische apparatuur beschadigen en zich via bedrading verplaatsen. Welke delen bij jouw opstelling betrokken kunnen zijn, laat je beoordelen; uit alleen een beschadigd onderdeel kun je de route van een spanningspiek niet vaststellen. Lees de uitleg van Gallagher over de afrastering en de KNMI factsheet over onweer.
| Onderdeel | Wat kun je doorgeven? | Wat vraag je? |
|---|---|---|
| Afrastering | Waar lopen de geleiders en aansluitkabels? | Welke verbindingen moeten worden beoordeeld? |
| Schrikdraadapparaat | Welk merk en model heb je, en waar staat het? | Welke bescherming noemt de fabrikant voor dit model? |
| Voeding | Komt de stroom van het lichtnet, een accu, een batterij of een zonnepaneel? | Moet ook deze zijde van de opstelling worden beoordeeld? |
| Aarding en bestaande beveiliging | Welke onderdelen zijn aanwezig? Noteer zichtbare opschriften. | Passen de bestaande onderdelen bij het voorgestelde ontwerp? |
Aarding van de afrastering en bescherming tegen overspanning: verschillende doelen
De gewone afrasteringsaarding voert de stroom terug naar het schrikdraadapparaat wanneer een dier de geleider aanraakt. Een aardpen vervult daarmee niet vanzelf de functie van een bliksembeveiliging. Bij de bliksembeveiliger uit de Gallagher handleiding maakt aarding deel uit van de voorgeschreven opstelling. Die uitvoering kun je niet zomaar toepassen op een ander apparaat.
Bescherming van de afrastering is bovendien niet hetzelfde als bescherming van de elektrische installatie van een gebouw. NEN beschrijft overspanningsbeveiliging binnen NEN 1010 voor laagspanningsinstallaties. De NEN-EN-IEC 62305 reeks behandelt bliksembeveiliging van onder meer gebouwen, installaties en apparatuur. Vraag een installateur welke beoordeling voor jouw situatie relevant is; deze normen vormen op zichzelf geen aansluitschema voor schrikdraad.
Apparaat, voeding, locatie en fabrikantvoorschriften voor advies
Maak een korte beschrijving van wat er staat. Je hoeft onbekende technische waarden niet te schatten.
- Apparaat: noteer merk en model en zoek de handleiding van precies dat model op. Fotografeer een bereikbaar typeplaatje zonder een behuizing te openen.
- Voeding: noteer de voedingsbron en aanwezige adapters of aansluitingen.
- Locatie: geef aan waar het apparaat staat, of er een gebouw bij betrokken is en waar de bestaande aarding zich bevindt.
- Afrastering: schets de route van de geleiders, doorgangen en aansluitkabels. Zet een vraagteken bij verbindingen die je niet kent.
- Bestaande bescherming: noteer merk en opschrift van aanwezige onderdelen en zoek ook daarvan de handleiding op.
Zo kan de fabrikant de geschiktheid voor het specifieke apparaat toelichten en kan de installateur de plaatselijke opstelling beoordelen. De productspecifieke instructies van Gallagher laten zien waarom de gebruikte aansluitingen en aarding ertoe doen.
Ontwerp en montage van bescherming: vragen voor een installateur
Leg je overzicht voor aan de fabrikant en een installateur die de betrokken elektrische installatie kan beoordelen. Vraag om een voorstel voor jouw opstelling:
- Welke maatregel past volgens de fabrikant bij mijn apparaat, en wat valt buiten de bescherming ervan?
- Welke mogelijke routes voor overspanning moeten worden bekeken: de afrastering, de voeding, de gebouwinstallatie of een combinatie?
- Wie controleert de bestaande aarding en voert eventuele werkzaamheden uit volgens de instructies van de betrokken fabrikanten?
- Hoe wordt na afloop de werking gecontroleerd en welke instructies krijg ik voor controle na onweer?
Zoek je daarnaast gewone onderdelen voor je afrastering, dan kun je de categorie Afrastering bekijken. Of een beveiligingsonderdeel geschikt is, volgt niet uit de categorie waarin het wordt aangeboden.
Schrikdraad na onweer veilig controleren zonder elektronica te openen
Wacht tot het onweer voorbij is. Ga tijdens onweer niet het open veld in om aan een afrastering te werken; het KNMI adviseert naar binnen te gaan.
Bekijk daarna vanaf veilige afstand of je schade ziet aan geleiders, isolatoren, kabels of de behuizing van het apparaat. Zie je brandsporen, gesmolten delen of een beschadigde behuizing, gebruik het apparaat dan niet verder en laat het beoordelen. Zie je niets bijzonders, controleer de werking alleen zoals de handleiding van jouw apparaat voorschrijft. Open de elektronica niet om een storing te zoeken. Werkt de afrastering niet betrouwbaar, zorg dan intussen voor een passende andere begrenzing of toezicht voor de dieren.
