IJslands paard: raskenmerken en praktische verzorging
Rassenwijzer
IJslands paard: raskenmerken en praktische verzorging
Een IJslands paard kies je niet alleen vanwege de tölt. Het is een veelzijdig rijpaard, maar karakter, gangen en opleiding verschillen per dier. Kijk daarom ook of je dagelijks sociaal contact, vrije beweging en goede verzorging kunt bieden. Het Nederlandse stamboek beschrijft het ras; FEIF helpt kopers bij de keuze voor een individueel paard.
IJsland
Vooral rijpaard voor recreatie en sport
Tölt is kenmerkend; veel paarden tonen ook telgang
Vaak compact gebouwd, met volle manen en een dikke wintervacht
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Herkomst, rasregister en namen van het IJslandse paard
- Stokmaat, gebruik en karakter van het IJslandse paard
- Tölt en telgang als raskenmerken naast vachtzorg en huisvesting
- Groepshuisvesting en dagelijkse zorg voor IJslandse paarden
- Voer, water en uitrusting afgestemd op het individuele paard
- Een IJslands paard houden: ruimte, tijd en vragen aan de fokker
- Veelgestelde vragen over het IJslandse paard
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een plek voor voer of water
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog kun je in de stal of buiten gebruiken voor voer of water.
Let op bij je keuze Kies een plek waar ook paarden lager in de rangorde erbij kunnen en waar je de trog kunt schoonmaken.
Hulp bij het poetsen
Massagehulpmiddel voor Paarden, Verwijdert Haren en Eitjes
Met dit hulpmiddel kun je tijdens het poetsen oude haren en vuil uit de vacht halen.
Let op bij je keuze Bekijk tijdens het poetsen ook de huid, vooral op plekken waar het tuig raakt.
Hooi als bezigheid
Mondbalsem voor Paarden, Appel, 100 ml – Excellent Horse Bit & Mouth Balm
Met deze voerbal kun je een pluk hooi aanbieden waar je paard via de openingen bij kan.
Let op bij je keuze Gebruik de bal als aanvulling en controleer of ieder paard in de groep voldoende ruwvoer kan bereiken.
Herkomst, rasregister en namen van het IJslandse paard
Het ras komt uit IJsland. In Nederland worden de namen IJslands paard en IJslander voor hetzelfde ras gebruikt. Het Nederlands Stamboek voor IJslandse Paarden (NSIJP) is het erkende Nederlandse stamboek; WorldFengur is het internationale register met onder meer afstammingsgegevens. Een rasnaam in een advertentie is geen bewijs van afstamming. Vraag naar de identiteit en registratie van het aangeboden paard. Bekijk de uitleg van het NSIJP.
| Kenmerk | Wat zegt dit over het ras? | Wat controleer je bij het paard? |
|---|---|---|
| Herkomst | IJsland | Identiteit en afstamming in de documenten |
| Gebruik | Vooral rijpaard voor recreatie en sport | Opleiding en ervaring voor jouw rijdoel |
| Gangen | Tölt is kenmerkend; veel paarden tonen ook telgang | Welke gangen dit paard daadwerkelijk laat zien |
| Uiterlijk | Vaak compact gebouwd, met volle manen en een dikke wintervacht | Bouw, vacht en conditie van dit dier |
Dit zijn raskenmerken, geen voorspellingen voor ieder paard. De beschrijving van gebruik, gangen en uiterlijk komt van het NSIJP.
Stokmaat, gebruik en karakter van het IJslandse paard
Volgens het fokdoel van het NSIJP hebben de meeste IJslandse paarden een schofthoogte van 135 tot 146 cm. De rasbeschrijving noemt voor volwassen dieren ongeveer 300 tot 400 kg. Er is variatie in bouw. Deze getallen bepalen niet wat een afzonderlijk paard weegt, welke uitrusting past of wat het kan dragen. Lees het fokdoel en de rasbeschrijving.
Een kalm en meewerkend karakter is een fokdoel, geen garantie. FEIF beschrijft een aanzienlijke variatie in temperament en raadt aan rijervaring, gewenst gebruik en opleiding naast elkaar te leggen. Bekijk een paard daarom bij het halen, verzorgen en rijden. Wil je zijn gangen beoordelen, neem dan iemand mee die ervaring heeft met IJslandse paarden. Bron: NSIJP en FEIF.
Tölt en telgang als raskenmerken naast vachtzorg en huisvesting
Wat is het verschil tussen tölt en telgang?
Tölt is een viertaktgang zonder zweefmoment. Snelle telgang is een tweetaktgang: de benen aan dezelfde zijde bewegen samen en er is een zweefmoment. Vrijwel alle IJslandse paarden tonen volgens de rasbeschrijving tölt; telgang komt bij veel, maar niet bij alle dieren voor. Wil je een paard voor een bepaalde gang, vraag dan om juist dat paard in verschillende situaties te zien bewegen. Het NSIJP legt de gangen uit en beschrijft hun voorkomen binnen het ras.
Wat vraagt de vacht?
De dikke wintervacht en volle manen en staart vallen op, maar de vacht vervangt geen schuilmogelijkheid of droge rustplek. Bekijk bij het verzorgen ook de huid op wondjes en schuurplekken. Blijvende jeuk of huidverandering is reden om een dierenarts te raadplegen. Bron: NSIJP, LICG en RVO.
Bij warm weer kan een paard dat nog dik in de vacht zit moeilijker warmte kwijt. Pas de inspanning aan de omstandigheden en het dier aan. Is het paard opvallend sloom, ademt het sneller of wil het niet eten, neem dan contact op met een dierenarts. Het NSIJP bespreekt warmte en individuele verschillen.
Groepshuisvesting en dagelijkse zorg voor IJslandse paarden
Een IJslander heeft, net als andere paarden, dagelijks contact met soortgenoten en vrije beweging nodig. Zorg voor voldoende ruwvoer, altijd schoon drinkwater, droge plekken om te staan en liggen en een mogelijkheid om buiten te schuilen. Een box op zichzelf regelt die beweging en dat contact niet. Kijk in een groep bovendien of ieder paard bij voer, water en beschutting kan. RVO beschrijft de basiszorg; het LICG bespreekt huisvesting.
Wat controleer je tijdens de verzorging?
- Dagelijks: kijk of het paard eet, drinkt en zich normaal gedraagt en beweegt. Controleer ook het water en de rustplek.
- Bij het poetsen: bekijk huid en hoeven, vooral de plekken waar tuig komt of vuil en steentjes kunnen blijven zitten.
- Planmatig: regel hoefverzorging en bespreek gebit, vaccinaties en parasietenbeleid met de paardendierenarts.
- Bij verandering: noteer wat je ziet. Neem bij duidelijke pijn, kreupelheid of niet eten contact op met een dierenarts.
Het LICG beschrijft de verzorgingscontroles en geeft afzonderlijk uitleg over mogelijke pijnsignalen.
Voer, water en uitrusting afgestemd op het individuele paard
Gras en ander ruwvoer vormen de basis van het voer. Of aanvullend voer nodig is, beoordeel je aan de hand van het beschikbare voer, de conditie en het werk van dit paard, niet aan de hand van zijn rasnaam. Controleer in een groep of ieder dier kan eten en drinken. Vraag bij twijfel over voeding of conditie advies aan een paardendierenarts of voedingsdeskundige. Bron: LICG en RVO.
Kies een halster op pasvorm aan het hoofd, niet alleen op een maatnaam. Laat een rijzadel beoordelen op het paard en de ruiter. Is een deken nodig, gebruik dan de maatinstructies van het gekozen model en controleer of hij niet schuurt of verschuift. Een etiket met ‘IJslander’ bewijst geen passende maat. Het LICG benadrukt passend harnachement; dekenfabrikant Horseware legt uit waarom meten en pasvorm controleren nodig zijn.
Voor een voerplek kun je hooinetten en andere voerplekken voor paarden bij Farmora bekijken. Vergelijk de bereikbaarheid voor alle dieren en de ruimte om de voerplek te vullen en schoon te maken. Een product in deze categorie is niet automatisch geschikt voor jouw verblijf.
Een IJslands paard houden: ruimte, tijd en vragen aan de fokker
De twee situaties hieronder zijn voorbeelden, geen kant en klare oplossingen. Bekijk de voorzieningen zelf en spreek af wie het paard verzorgt wanneer jij er niet bent. De aandachtspunten voor contact, beweging, voer en schuilen volgen uit het advies van RVO.
| Vraag | Thuis met andere paarden en buitenruimte | Pensionstal met eigen box |
|---|---|---|
| Wat is er al? | Een groep en ruimte buiten; controleer ook de droge plekken en beschutting. | Een box en verzorging door de stal; vraag hoe de vrije uitloop en het contact met soortgenoten zijn geregeld. |
| Wie doet het werk? | Je regelt zelf voer, water, dagelijkse controle en vervanging bij afwezigheid. | Spreek af welke taken de stal uitvoert en wat je zelf controleert. |
| Wat moet je nog zien? | Kan ook een minder assertief paard rustig eten en schuilen? Blijven looproutes bruikbaar bij nat weer? | Wanneer gaat dit paard naar buiten, met welke andere paarden en voor hoe lang? |
Vraag de fokker of verkoper naar leeftijd, afstamming, huidige voeding, opleiding, gebruik en de gangen die het paard laat zien. Probeer het paard ook buiten zijn gebruikelijke oefensituatie te beoordelen. Een instructeur kan meekijken bij de match; bespreek een aankoopkeuring met een paardendierenarts. FEIF geeft hiervoor een vragenlijst.
Controleer bij overdracht of het chipnummer van het paard overeenkomt met het paspoort. Voor de Nederlandse registratie heeft de locatiehouder een UBN nodig. De UBN houder is verantwoordelijk voor de registratie in I&R van paarden die 30 dagen of langer op die locatie verblijven. Spreek bij een pensionstal af wie welke gegevens aanlevert. WorldFengur vervangt deze Nederlandse registratie niet. RVO legt de verantwoordelijkheden uit.
Veelgestelde vragen over het IJslandse paard
Kan ieder IJslands paard telgang lopen?
Nee. Telgang komt bij veel IJslandse paarden voor, maar niet bij allemaal. Vraag om de gangen van het paard dat je overweegt te zien als telgang belangrijk is voor jouw rijdoel. Bron: NSIJP.
Is een IJslands paard geschikt voor een beginnende ruiter?
Dat hangt af van het individuele paard en de begeleiding. Een jong paard of een paard met veel temperament vraagt andere rijvaardigheden dan een ervaren, rustig paard. Bespreek je ervaring en rijdoel met een deskundige instructeur voordat je beslist. Bron: FEIF.
