Praktische gids

Dekking bij paarden voorbereiden: wat je vooraf regelt

Wil je een dekking bij paarden voorbereiden? Begin dan met de vraag of je de zorg voor een veulen kunt dragen. Bespreek vervolgens de merrie met een paardenarts, verzamel controleerbare gegevens over de hengst en spreek af wie de dekking begeleidt. Pas daarna is het zinvol om een afspraak te plannen.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Fokplannen afwegen: geschiktheid, veulenopvang en latere zorg

Schrijf op waarom je juist met deze merrie wilt fokken. Neem haar gezondheid, gedrag en voorgeschiedenis mee en bespreek mogelijke erfelijke aandachtspunten met een paardenarts. Fok je paarden om als huisdier te houden, dan gelden volgens RVO regels ter bescherming van ouderdieren en nakomelingen. Die gaan onder meer over ernstige erfelijke afwijkingen, schadelijke uiterlijke kenmerken en het welzijn van de ouderdieren.

Denk ook voorbij de geboorte. Waar kunnen merrie en veulen verblijven? Wie verzorgt ze als je afwezig bent? Is er een alternatief als je het jonge paard toch niet zelf kunt houden? Paarden hebben verzorging, ruimte voor beweging en contact met soortgenoten nodig. Voor een opgroeiend veulen is omgang met soortgenoten belangrijk. Houd rekening met terugkerende en onverwachte kosten. Lees meer bij RVO over paardenzorg en het LICG over paarden en veulens.

Identiteit, registratie en voorgeschiedenis: vragen voor de dierenarts

Leg het paspoort van de merrie klaar en controleer of haar gegevens, waaronder het chipnummer, overeenkomen met wat je over haar weet. Noteer eerdere dracht, gezondheidsproblemen, behandelingen en vaccinaties voor zover die bekend zijn. Maak onderscheid tussen vastgelegde informatie en herinneringen. Het paardenpaspoort identificeert het paard, maar bewijst geen eigendom.

Vertel de paardenarts wat je over de merrie weet en waarover je twijfelt. Vraag welke gezondheidsbeoordeling of welk onderzoek voor háár situatie zinvol is, bijvoorbeeld wanneer een eerdere dracht uitbleef of er gezondheidszorgen zijn. Een paardenpraktijk beschrijft hoe zij merries vóór een geplande dekking of inseminatie onderzoekt. Een algemene checklist vervangt die individuele beoordeling niet.

Wat vraag je over de hengst?

Vraag de hengstenhouder om de identiteit en afstamming van de hengst, beschikbare gezondheidsinformatie en eventuele relevante erfelijke testresultaten. Controleer bij het stamboek waar je een veulen wilt aanmelden welke status de hengst daar heeft en welke documenten het stamboek verlangt. Vraag bij onduidelijke uitslagen een deskundige om uitleg voordat je een combinatie kiest. Het NRPS laat met zijn registratievoorwaarden zien dat de status van een hengst gevolgen kan hebben voor de registratie van een veulen; die specifieke voorwaarden gelden niet automatisch bij een ander stamboek.

Stamboek, dierenarts en fokbegeleider: ieders rol

Laat ieder de vragen beantwoorden die bij zijn rol passen. Een stamboek geeft informatie over afstamming en registratie, een paardenarts over de gezondheid van de merrie en een ervaren fokbegeleider of dekstation over de praktische organisatie. De informatie van het NRPS en de beschrijving van veterinaire merriebegeleiding maken dat onderscheid concreet.

Vraag bij een aanbod van inseminatie ook waar het sperma vandaan komt en bespreek gezondheidsvragen met de paardenarts. Besmetting is ook bij kunstmatige inseminatie mogelijk, aldus de NVWA.

Plek en toezicht rond de dekking: veiligheid en paardenwelzijn

Spreek met de begeleider af waar de merrie wordt ontvangen, wie toezicht houdt en wie voor haar verzorging verantwoordelijk is. Vraag of de plek overzichtelijk en veilig is en hoe drinkwater, verblijf en contact met soortgenoten worden geregeld. Paarden kunnen schrikken; laat de mensen die de afspraak begeleiden beoordelen of de locatie en werkwijze passend zijn. Voor algemene zorg en veilige huisvesting kun je terecht bij het LICG en RVO.

Bespreek vooraf met wie je contact opneemt als de merrie ziek lijkt, pijn toont of de situatie onveilig wordt. Stel de afspraak dan uit en vraag bij gezondheidszorgen de paardenarts om advies. Laat de uitvoering van een dekking of inseminatie over aan de betrokken deskundigen.

Registratie en lokale verplichtingen bij bevoegde instanties nagaan

Controleer vóór een verblijf elders wie het originele paspoort bij het paard houdt en wie de administratie van de ontvangende locatie verzorgt. De locatiehouder heeft een uniek bedrijfsnummer, een UBN. Het originele paspoort moet bij het paard blijven; RVO legt de verantwoordelijkheden van de locatiehouder uit.

Bij een verplaatsing van langer dan 30 dagen zijn in beginsel meldingen in het systeem voor identificatie en registratie nodig. Er is een relevante uitzondering: een merrie die voor de fokkerij maximaal 90 dagen op een andere locatie in Nederland verblijft, hoeft voor die verplaatsing niet in dat systeem te worden gemeld. De verplaatsing moet wél in het bedrijfsregister van de betrokken locatiehouders staan. Ook een korter verblijf wordt daarin bijgehouden. Stem de administratie daarom vooraf met beide locaties af en controleer de toepasselijke uitleg van RVO over paarden melden.

Vraag daarnaast het gekozen stamboek welke gegevens en documenten het nodig heeft voor een eventueel veulen. Stamboekvoorwaarden staan los van de wettelijke regels voor het paspoort. Sinds 1 juli 2026 heeft een gemachtigde instantie een eigen rol bij het controleren, registreren en bezorgen van paardenpaspoorten; RVO beschrijft die taakverdeling. Wil je voor de opvang een stal of schuilvoorziening bouwen of veranderen? Controleer dan via het Omgevingsloket welke regels op die plek gelden en bespreek twijfel met de gemeente.

Rond je voorbereiding af met één overzicht: gegevens van merrie en hengst, antwoorden van paardenarts en stamboek, afspraken met de begeleider, opvang voor het veulen en de verantwoordelijke locatiehouders. Zijn wezenlijke vragen nog open, los die dan op voordat je een dekking afspreekt.